Το mobile money, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες μέσω κινητού τηλεφώνου, έφτασαν δύο σημαντικά ορόσημα το 2024, ξεπερνώντας τα δύο δισεκατομμύρια εγγεγραμμένους λογαριασμούς και τους μισό δισεκατομμύριο ενεργούς μηνιαίους χρήστες παγκοσμίως. Η βιομηχανία χρειάστηκε 18 χρόνια για να επιτύχει το πρώτο δισεκατομμύριο εγγεγραμμένων λογαριασμών και τα 250 εκατομμύρια ενεργών χρηστών από το 2001, αλλά διπλασιάστηκε μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Αυτά προκύπτουν από την Έκθεση για την Κατάσταση της Βιομηχανίας του Mobile Money για το 2025, που εκπονήθηκε από το πρόγραμμα Mobile Money της GSMA, το οποίο προωθεί την ανάπτυξη του οικοσυστήματος χρηματοοικονομικών υπηρεσιών μέσω κινητού για κοινότητες ανά τον κόσμο που δεν έχουν πρόσβαση σε πιο παραδοσιακές τραπεζικές υπηρεσίες.
Η πιο πρόσφατη έκθεση καταγράφει ότι ο όγκος και η αξία των συναλλαγών μέσω λογαριασμών mobile money παρουσίασαν ισχυρή ανάπτυξη με διψήφια ποσοστά το 2024. Περίπου 108 δισεκατομμύρια συναλλαγές, συνολικής αξίας άνω των 1,68 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, πραγματοποιήθηκαν μέσω τέτοιων λογαριασμών μέσα στο έτος. Σε ετήσια βάση, ο αριθμός των συναλλαγών αυξήθηκε κατά 20%, ενώ η αξία των συναλλαγών αυξήθηκε κατά 16%, σε σύγκριση με αύξηση 13% το 2023.
Το mobile money συνεχίζει να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη. Μέχρι το τέλος του 2023, το συνολικό ΑΕΠ των χωρών που προσφέρουν σχετικές υπηρεσίες ήταν κατά πάνω από 720 δισεκατομμύρια δολάρια υψηλότερο απ’ ό,τι θα ήταν χωρίς αυτές, αντανακλώντας αύξηση κατά 1,7% του ΑΕΠ χάρη στο mobile money. Μόνο στην Υποσαχάρια Αφρική, σε ετήσια βάση, το mobile money προσέθεσε περίπου 190 δισεκατομμύρια δολάρια στο ΑΕΠ το 2023, αποδεικνύοντας τη σταθερή οικονομική της επίδραση.
Η Υποσαχάρια Αφρική παραμένει η πλέον ενεργή περιοχή στον κόσμο όσον αφορά το mobile money, με ώθηση από τους νέους εγγεγραμμένους λογαριασμούς και την αυξημένη μηνιαία δραστηριότητα στην Ανατολική και Δυτική Αφρική. Η Ανατολική Αφρική αποτέλεσε τον κύριο μοχλό αύξησης των ενεργών μηνιαίων λογαριασμών το 2024, ακολουθούμενη από τη Νοτιοανατολική Ασία και τη Δυτική Αφρική.
Η περιοχή της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού επίσης σημείωσε αξιοσημείωτη πρόοδο, καταγράφοντας τον δεύτερο ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης όσον αφορά τους ενεργούς μηνιαίους λογαριασμούς, πίσω μόνο από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Αξιοσημείωτο είναι ότι στην περιοχή αυτή οι ενεργοί λογαριασμοί 30 ημερών αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό από τους εγγεγραμμένους λογαριασμούς, γεγονός που υποστηρίχθηκε από ευνοϊκά ρυθμιστικά πλαίσια σε αγορές όπως η Καμπότζη, τα Φίτζι, οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ.
Η GSMA διαπιστώνει ότι στην Ανατολική Ασία και τον Ειρηνικό πολλοί πάροχοι κινητής mobile money έχουν εξελιχθεί σε πλήρεις χρηματοοικονομικές πλατφόρμες, προσφέροντας ευρύ φάσμα προϊόντων για να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των χρηστών· πράγματι, οι πλέον επιτυχημένοι πάροχοι είναι συχνά εκείνοι που καινοτομούν ενεργά ως προς την ποικιλία των υπηρεσιών τους.
Οι πάροχοι mobile money προσφέρουν ολοένα και περισσότερο συναφείς χρηματοοικονομικές υπηρεσίες όπως πίστωση, αποταμίευση και ασφάλιση. Έως τον Ιούνιο του 2024, το 44% των παρόχων προσέφερε υπηρεσίες πίστωσης, καθιστώντας την την πιο διαδεδομένη συναφή χρηματοοικονομική υπηρεσία. Υπηρεσίες αποταμίευσης προσφέρονταν από περίπου το ένα τρίτο των παρόχων, ενώ η ασφάλιση παραμένει η λιγότερο διαδεδομένη υπηρεσία, με περίπου το 28% των παρόχων να την προσφέρουν.
Παρά την πρόοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετά εμπόδια υιοθέτησης, ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών. Από τις 12 χώρες που εξετάστηκαν, στις οκτώ συνεχίζει να καταγράφεται χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην κατοχή λογαριασμών mobile money, χωρίς ουσιαστική βελτίωση από το 2023. Η περιορισμένη ενημέρωση και ο χαμηλός ψηφιακός χρηματοοικονομικός γραμματισμός αποτελούν σημαντικά εμπόδια, ειδικά για τις γυναίκες.
Ωστόσο, οι γυναίκες που διαθέτουν λογαριασμό mobile money έχουν σχεδόν τις ίδιες πιθανότητες με τους άνδρες να τον έχουν χρησιμοποιήσει τις τελευταίες 30 ημέρες. Η GSMA εξηγεί ότι για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, σχεδόν το 60% των παρόχων mobile money έχουν ξεκινήσει πρωτοβουλίες ψηφιακού χρηματοοικονομικού γραμματισμού, με στόχο τη βελτίωση των οικονομικών δεξιοτήτων και την ενίσχυση της υιοθέτησης σε βάθος χρόνου.
