Το ελληνικό τεχνολογικό οικοσύστημα βιώνει την πιο «exciting στιγμή» του, γεμάτο νέες ιδέες και φιλόδοξους founders. Το κρίσιμο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει: τι ακριβώς μετατρέπει μια καλή ιδέα σε μια παγκόσμια, ανταγωνιστική επιχείρηση; Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στο κεφάλαιο, αλλά στο είδος του κεφαλαίου, στην κουλτούρα που το περιβάλλει και στο δίκτυο που το ενεργοποιεί. Το πώς η Ελλάδα θα πάψει να βλέπει τις startups ως «κάτι ξεχωριστό» και θα τις εντάξει στον πυρήνα του επιχειρηματικού γίγνεσθαι, είναι το κλειδί για την αλλαγή του παραγωγικού της μοντέλου.
Αυτό το σύνθετο ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο του νέου επεισοδίου των SmartTalks, με καλεσμένο τον Ραφαήλ Κοντό, Director του Theti Club. Στη συζήτηση, ο κ. Κοντός ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο το πρώτο tech investors club της Ελλάδας χτίζει γέφυρες μεταξύ έμπειρων επιχειρηματιών και της νέας γενιάς founders. Εξήγησε γιατί η «ανταγωνιστικότητα» είναι η «μαγική λέξη» για την επιβίωση της χώρας, πώς το AI θα αυτοματοποιήσει τα γραφεία όπως η βιομηχανική επανάσταση αυτοματοποίησε τα εργοστάσια, και κατέληξε στην, όπως τη χαρακτήρισε, «πολύ σκληρή» απάντησή του για τη σχέση μεταξύ ευρωπαϊκών επιδοτήσεων και ιδιωτικής πρωτοβουλίας.
Η συζήτηση ξεκίνησε από τον ορισμό του Theti Club. Ο κ. Κοντός ξεκαθάρισε ότι δεν είναι απλώς ένα ταμείο, αλλά «μια πλατφόρμα που ενώνει το οικοσύστημα», φέρνοντας σε επαφή angel investors, family offices και μεγάλα corporate σχήματα με νέες τεχνολογικές εταιρείες. Η δυναμική του εγχειρήματος είναι εμφανής: με 140 μέλη-επενδυτές, εκ των οποίων 40 είναι Έλληνες του εξωτερικού, το Theti Club έχει ήδη γίνει το «μεγαλύτερο tech investors network στην Ανατολική Ευρώπη».
Αυτή η ανάπτυξη καθρεφτίζει την ωρίμανση του ίδιου του ελληνικού οικοσυστήματος. «Έχουμε φύγει από το πολύ αρχικό στάδιο», σημείωσε ο κ. Κοντός. «Αρχίζουμε και γινόμαστε ένας υπολογίσιμος πόλος στην Ευρώπη». Ωστόσο, ήταν κατηγορηματικός για τις προκλήσεις. Η νούμερο ένα πρόκληση δεν είναι οι ιδέες, αλλά η κουλτούρα. «Η επιχειρηματική μας κουλτούρα δυστυχώς χάθηκε το ’80 μαζί με πολλά άλλα… αρχίσαμε να γινόμαστε ένας λαός δημοσίου». Αυτή η νοοτροπία της «μιας στάνταρ πορείας», σε συνδυασμό με ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που παραμένει εχθρικό, αποτελεί τη μεγαλύτερη τροχοπέδη.
Εδώ έρχεται ο ουσιαστικός ρόλος των angel investors του Theti Club, που ξεπερνά κατά πολύ την παροχή κεφαλαίου. «Αυτό το οποίο κάνουν τα μέλη μας είναι να στηρίξουν εταιρείες όχι μόνο με κεφάλαια αλλά και με know-how και με επαφές», τόνισε. Ο κ. Κοντός επισήμανε μια κρίσιμη διαφορά νοοτροπίας μεταξύ Ελλάδας και εξωτερικού: «Το πρώτο πράγμα που θα δεις σε ένα deck του εξωτερικού είναι ότι πολύ νωρίς η ομάδα χτίζει γύρω της ένα πολύ δυνατό advisory board. Στην Ελλάδα, αντίστροφα, είναι πολύ σπάνιο αυτό». Αποστολή του Theti Club είναι ακριβώς να καλλιεργήσει αυτή την κουλτούρα συνεργασίας, φέρνοντας τους «καταξιωμένους» επιχειρηματίες δίπλα στους νέους founders.
Αυτή η σύμπραξη είναι ζωτικής σημασίας για την υιοθέτηση τεχνολογιών αιχμής, οι οποίες, σύμφωνα με τον κ. Κοντό, είναι ο μόνος δρόμος για τη χώρα. «Η μαγική λέξη είναι ανταγωνιστικότητα», δήλωσε εμφατικά. «Η Ελλάδα χρεοκόπησε λόγω έλλειψης ανταγωνιστικότητας. Η σωστή χρήση της πλήρης τεχνολογίας σημαίνει ανταγωνιστικότητα». Σε μια χώρα που, όπως είπε, «αυτή τη στιγμή δεν μειώνεται πληθυσμιακά, αλλά καταρρέει πληθυσμιακά», η αυτοματοποίηση δεν είναι επιλογή, αλλά μονόδρομος επιβίωσης.
Μιλώντας για τεχνολογίες αιχμής, η συζήτηση στράφηκε αναπόφευκτα στην τεχνητή νοημοσύνη. Πρόκειται για φούσκα ή επανάσταση; Ο κ. Κοντός έφερε ως παράδειγμα την κρίση του dot-com το 2000. «Οι άνθρωποι υπερεκτιμούν με βραχυπρόθεσμα και υποεκτιμούν με μακροπρόθεσμα». Όπως εξήγησε, πλατφόρμες όπως το Instagram, το LinkedIn ή το YouTube, που σήμερα κυριαρχούν, δεν υπήρχαν τότε, αλλά ήταν η υπόσχεση εκείνης της εποχής που απλώς «πήρε περισσότερο χρόνο να γίνει». Το ΑΙ, κατέληξε, θα κάνει για τις «δουλειές γραφείου» ό,τι έκανε η εκβιομηχάνιση για τα εργοστάσια: «Κάτι αντίστοιχο θα συμβεί και στα γραφεία. Το είμαι σε ένα γραφείο, κάνω κάτι επαναλαμβανόμενο, εξαφανίζεται».
Τι είδους ιδρυτή, όμως, αναζητά ένας επενδυτής σε αυτό το νέο, απαιτητικό τοπίο; Ο κ. Κοντός απέρριψε την εμμονή με το «exit». «Δεν μπορεί κανείς να προβλέψει την Ιθάκη. Πρέπει να λατρεύει στο ταξίδι», είπε χαρακτηριστικά, θεωρώντας την ερώτηση «ποιο είναι το exit;» μία από τις «κακές ερωτήσεις» που μπορούν να γίνουν νωρίς. Αντί για το exit, αυτό που αναζητά είναι η ικανότητα για «όχι απλώς καλό, αλλά excellent execution», σημειώνοντας πως η επιτυχία του επιχειρηματία είναι να κάνει τους άλλους να δουν τα πράγματα από τη δική τους σκοπιά. Πάνω απ’ όλα, όμως, το κλειδί είναι το traction: όσο πιο γρήγορα καταφέρνουν «να βγάλουν το προϊόν και να μπορέσουν να δείξουν πραγματικό traction», δηλαδή ότι κάποιος εκεί έξω είναι διατεθειμένος να βάλει το χέρι στη τσέπη και να πληρώσει.
Κλείνοντας, και απαντώντας στην ερώτηση για τη «μεγαλύτερη αλήθεια» που έχει μάθει για τη σχέση κεφαλαίου και καινοτομίας, ο κ. Κοντός έδωσε μια, όπως τη χαρακτήρισε, «πολύ σκληρή» απάντηση. «Δυστυχώς τα περισσότερα ευρωπαϊκά προγράμματα κοιμίζουν τις εταιρείες», δήλωσε. Εξήγησε πώς, ειδικά στον χώρο του deep tech, βλέπει ερευνητές οι οποίοι παίρνουν τα ευρωπαϊκά προγράμματα το ένα πίσω από το άλλο, αλλά «προϊόν δεν βγαίνει. Τι να κάνεις την καινοτομία όταν μένεις σε ένα ράφι;». Στον αντίποδα, «βλέπεις πολλές επιτυχημένες εταιρείες οι οποίες στηρίζονται από ιδιωτικό χρήμα και πολλές φορές και με λιγότερους πόρους καταφέρνουν να μεγαλώσουν».
Η λύση, κατά τον ίδιο, δεν είναι η κατάργηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά η σωστή τους χρήση στο αρχικό R&D stage, με ξεκάθαρο στόχο την άμεση μετάβαση. «Μια τέτοια εταιρεία σιγά σιγά βγαίνει και μπορεί να σταθεί στην ιδιωτική αγορά», κατέληξε. «Μόνο η ιδιωτική αγορά είναι εκείνη που μπορεί να μας εξασφαλίσει πραγματικά την επιτυχία σαν οικονομία».
