«Είμαστε over represented, έχουμε μεγαλύτερη εκπροσώπηση στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης σε σχέση με το μέγεθός μας». Με αυτή τη χαρακτηριστική αναφορά, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε το πλεονέκτημα του ελληνικού επιστημονικού δυναμικού στη δημόσια συζήτηση που είχε με τον Καθηγητή Κωνσταντίνο Δασκαλάκη στο συνέδριο «Greeks in AI».
Ο Πρωθυπουργός παρουσίασε το κυβερνητικό σχέδιο για την τεχνητή νοημοσύνη, εστιάζοντας στην ενίσχυση της καινοτομίας, την οργάνωση των θεσμών και την αξιοποίηση των δημόσιων δεδομένων, σημειώνοντας ότι το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης «μετονομάστηκε πια σε Υπουργείο Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Αυτό έχει μια μεγάλη αξία, διότι σε αντίθεση με άλλους ομολόγους μου οι οποίοι ακόμα τώρα πασχίζουν να βρουν μια κυβερνητική οργάνωση για να δρομολογήσουν δράσεις τεχνητής νοημοσύνης, εμείς έχουμε ήδη μια δομή με εμπειρία που μπορεί να δράσει μαζί με το Γραφείο Πρωθυπουργού ως “ομπρέλα” για την υλοποίηση των σημαντικών πρωτοβουλιών που έχουν αναδειχθεί από το κείμενο της στρατηγικής».
Ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των πρώτων επτά χωρών που επιλέχθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να φιλοξενήσουν AI Factory και τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλο» στο Λαύριο. Στο πεδίο της δημόσιας διοίκησης, υπογράμμισε τα αποτελέσματα του πρώτου πιλοτικού προγράμματος τεχνητής νοημοσύνης για την επεξεργασία νομικών συμβολαίων στο Κτηματολόγιο, λέγοντας: «το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα το οποίο κάναμε για την επεξεργασία νομικών συμβολαίων του Κτηματολογίου δείχνει πόσο σημαντική βελτίωση παραγωγικότητας μπορούμε να έχουμε όταν αξιοποιούμε έξυπνα την τεχνητή νοημοσύνη». Αναφέρθηκε ακόμη στην ανάπτυξη εργαλείων πρόβλεψης της πορείας δασικών πυρκαγιών και στη σημασία των «well curated» δημόσιων δεδομένων για την ενίσχυση της καινοτομίας και την ανάπτυξη εφαρμογών από ελληνικές εταιρείες.
Στην υγεία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η Ελλάδα αποκτά διαρκώς περισσότερα δεδομένα, ειδικά μέσω των προληπτικών εξετάσεων, γεγονός που μπορεί να αξιοποιηθεί με κεντρικό και ασφαλή τρόπο. Έθεσε επίσης ως προτεραιότητα τη δημιουργία εγχώριας προστιθέμενης αξίας στην άμυνα, καθώς τα επόμενα χρόνια αναμένεται να δαπανηθούν σχεδόν 28 δισεκατομμύρια ευρώ, με την τεχνητή νοημοσύνη να αποτελεί βασικό εργαλείο. Ειδική μνεία έγινε στην ανάπτυξη περιφερειακών οικοσυστημάτων τεχνολογίας, τονίζοντας ότι «όπου κυρίως έχουμε καλά δημόσια πανεπιστήμια, οι εταιρείες θα πάνε γιατί θα βρουν καλούς αποφοίτους».
Αναφερόμενος στο ανθρώπινο δυναμικό, ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι «για πρώτη φορά -αυτό είναι μια οριζόντια παρατήρηση- το 2024 επέστρεψαν στην χώρα περισσότεροι άνθρωποι από όσοι έφυγαν». Παρουσίασε τα οικονομικά και θεσμικά κίνητρα για την επιστροφή ταλέντων, όπως τη μείωση φόρου 50% για επτά χρόνια στους φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού και την αυτόματη αναγνώριση ιατρικών τίτλων ειδικότητας από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, ανέδειξε το ζήτημα της εξαγοράς ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων από μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους, θέτοντας το ερώτημα: «τι κάνουμε; Πώς θα μπορέσουμε στην Ευρώπη να αποκτήσουμε, να δώσουμε τη δυνατότητα σε εταιρείες να μεγαλώσουν στην Ευρώπη, να έχουν πρόσβαση σε ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, να πάρουν χρήματα από ευρωπαϊκά venture capitals χωρίς να πρέπει η μόνη έξοδος από την επένδυση να είναι ότι τελικά θα έρθει η Google, η Amazon, η Meta, οποιοσδήποτε μεγάλος να με εξαγοράσει».
Για πρώτη φορά, ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε δημόσια την εξέταση πιλοτικών προγραμμάτων με μεγάλες διεθνείς εταιρείες για το μέλλον του ψηφιακού φροντιστηρίου με τεχνητή νοημοσύνη, λέγοντας: «Ήδη εξετάζουμε -αυτό δεν το έχουμε πει ακόμα δημόσια αλλά νομίζω ότι μπορώ να το πω σήμερα- κάποια πολύ ενδιαφέροντα πιλοτικά προγράμματα, με σημαντικές, πολύ μεγάλες εταιρείες του εξωτερικού, για το ποιο είναι το μέλλον του ψηφιακού φροντιστηρίου. Πώς, δηλαδή, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να υποστηρίξουμε παιδιά που ετοιμάζονται να δώσουν Πανελλήνιες». Έδωσε έμφαση στα ζητήματα ψυχικής υγείας ανηλίκων, επισημαίνοντας ότι το εθνικό πλαίσιο θα είναι ευέλικτο αλλά και με σαφείς περιορισμούς, στο πλαίσιο του AI Act.
Στις προκλήσεις της αγοράς εργασίας, ο Πρωθυπουργός ανέφερε: «υπάρχει ένα ερώτημα μήπως αυτή τη φορά είναι διαφορετικά τα πράγματα. Μήπως η ταχύτητα αντικατάστασης του ανθρώπινου παράγοντα είναι τέτοια που να συσσωρεύσει τεράστιες υπεραξίες στο κεφάλαιο εις βάρος της εργασίας. Εάν ένας αλγόριθμος ή ένα ρομπότ αντικαταστήσει έναν άνθρωπο, θα πληρώνει, ας το πούμε, κοινωνική ασφάλιση, εισφορές; Αυτά είναι ζητήματα τα οποία μπορεί να φαίνονται φιλοσοφικά, όμως είναι πολύ πραγματικά». Ειδική αναφορά έγινε στην ανάγκη πολιτικής προστασίας από deepfakes, με τον Πρωθυπουργό να δηλώνει: «οι Δανοί το έκαναν. Και εμείς θα κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση. Και φοβάμαι ότι πια, ας πούμε, σε δύο χρόνια που θα έχουμε εκλογές στην Ελλάδα, θα είναι τέτοια η σύγχυση για το τι είναι πραγματικό, τι δεν είναι, που στο τέλος θα δημιουργείται μία τεράστια αναταραχή… Και πρέπει ως πολιτικός εγώ να έχω προστασία των δικών μου πνευματικών δικαιωμάτων, της εικόνας μου, του προσώπου μου, όταν κάποιος με χρησιμοποιεί χωρίς να με ρωτάει».
Ο Πρωθυπουργός ανέδειξε τις γεωπολιτικές διαστάσεις της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνοντας τον ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας για την τεχνολογική υπεροχή, και υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να βρει ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης. Σε ό,τι αφορά το ενεργειακό αποτύπωμα των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, σημείωσε: «τι θα σημαίνει για την κατανάλωση ενέργειας, όλα αυτά τα τεράστια data centers τα οποία φτιάχνουμε, και για τις τιμές της ενέργειας αύριο. Τι σημαίνει μέχρι και για τα critical minerals τα οποία χρειαζόμαστε».
Αναφερόμενος στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης για τη διακυβέρνηση, μίλησε για τη χρήση AI chatbots σε υπουργικά συμβούλια άλλων χωρών: «χρησιμοποιούν AI chatbots στα Υπουργικά τους Συμβούλια. Συμμετέχουν με δικαίωμα λόγου. Και μάλιστα, μπορεί μέχρι και σε επενδυτικές αποφάσεις να μην υπάρχει ένα, αλλά δύο chatbots, τα οποία να κάνουν την επιχειρηματολογία υπέρ και κατά μιας επένδυσης και το investment committee να παρακολουθεί και να παίρνει ιδέες και επιχειρήματα από αυτά». Σε προσωπικό επίπεδο, ανέδειξε ως κορυφαίο επιστημονικό ζήτημα τη σύντηξη, σημειώνοντας: «αν το είχα εγώ και δεν το είχε κανείς άλλος, θα έλεγα: ποιο είναι το ένα πρόβλημα επιστημονικό το οποίο συνδέεται και με την κλιματική κρίση και την παραγωγή ενέργειας; Fusion».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στον διεθνή διάλογο για τα ηθικά και φιλοσοφικά ζητήματα που εγείρει η τεχνητή νοημοσύνη: «η Ελλάδα έχει έναν ρόλο να παίξει, αναζητώντας σημεία αναφοράς στην κλασική Ελλάδα και ως η χώρα που γέννησε τη φιλοσοφία, νομίζω ότι μπορούμε να γίνουμε ένα σημείο, όπως ήδη το έχουμε κάνει σε έναν βαθμό με το Lyceum Project, συγκέντρωσης και προβληματισμού γύρω από τα ζητήματα αυτά». Ολοκληρώνοντας, αναγνώρισε με αυτοκριτική διάθεση: «έχουμε ένα εργαλείο το οποίο δυσκολευόμαστε να το κατανοήσουμε και να το τιθασεύσουμε, αλλά θα ήμασταν ασυγχώρητοι αν δεν προσπαθούσαμε να το κάνουμε τουλάχιστον, με όλα τα προβλήματα για τα οποία μιλήσαμε, με όλες τις ανησυχίες».
