Η παγκόσμια τάση για συρρίκνωση των μισθών στις βιομηχανικά αναπτυγμένες οικονομίες ενδέχεται να οφείλεται -τουλάχιστον προσωρινά- σε τεχνολογικές καινοτομίες που κάνουν την εμφάνισή τους στους χώρους εργασίας, όπως η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη, ανέφερε η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας του ΟΗΕ (ILO).
«Το μερίδιο του παγκόσμιου εργατικού εισοδήματος, δηλαδή το ποσοστό του συνολικού παγκόσμιου εισοδήματος που πηγαίνει στους εργαζόμενους, συρρικνώνεται», σημείωσε η Celeste Drake, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια. «Αυτό σημαίνει ότι, παρόλο που οι εργαζόμενοι συμβάλλουν σε μια αυξανόμενη παγκόσμια οικονομία, παίρνουν στο σπίτι ένα μικρότερο μερίδιο αυτής της ανάπτυξης. Αυτό πρέπει να αλλάξει, διότι αυξάνει την ανισότητα, κάτι που θα έχει δυσανάλογες επιπτώσεις στους εργαζόμενους».
Σε προγραμματισμένη ενημέρωση για την παγκόσμια απασχόληση, ο ILO επικαλέστηκε δεδομένα από 36 χώρες, τα οποία δείχνουν ότι το συνολικό εισόδημα μειώθηκε παγκοσμίως κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ 2019 και 2022 «και έκτοτε παραμένει σταθερό». Αυτή η φαινομενικά μέτρια μείωση του εισοδήματος αντιπροσωπεύει μια ετήσια υστέρηση εισοδήματος περίπου 2,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, που είναι σύμφωνη με τη μακροπρόθεσμη μείωση του 1,6% μεταξύ 2004 και 2024.
Σχεδόν το 40% αυτής της μείωσης σημειώθηκε κατά τη διάρκεια των τριών ετών της πανδημίας, από το 2020 έως το 2022, με τον οργανισμό να παρουσιάζει δεδομένα που δείχνουν ότι, ενώ η παραγωγική απόδοση αυξήθηκε τις τελευταίες δύο δεκαετίες, το εισόδημα δεν ακολούθησε τον ίδιο ρυθμό. Από το 2004 έως το 2024, η παραγωγικότητα των εργαζομένων ανά ώρα αυξήθηκε παγκοσμίως κατά 58%, ανέφερε ο Steven Kapsos, Επικεφαλής της Μονάδας Παραγωγής και Ανάλυσης Δεδομένων του ΟΗΕ.
«Αυτό είναι μια πολύ θετική τάση, μια μεγάλη αύξηση της παραγωγικότητας», δήλωσε, αλλά κατά την ίδια περίοδο το εισόδημα αυξήθηκε μόνο κατά 53%. «Έτσι, υπάρχει ένα χάσμα πέντε ποσοστιαίων μονάδων μεταξύ της αύξησης της παραγωγικότητας κατά την περίοδο αυτή και της αύξησης του εργατικού εισοδήματος κατά την ίδια περίοδο – και αυτό οδηγεί στη μείωση του μεριδίου του εργατικού εισοδήματος».
Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα ευρήματα, η τελευταία έκθεση του ILO για την Παγκόσμια Απασχόληση και τις Κοινωνικές Προοπτικές υποστηρίζει ότι, χωρίς πολιτική παρέμβαση από τις κυβερνήσεις, η πρόοδος στην παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (genAI) «θα μπορούσε να ασκήσει περαιτέρω καθοδικές πιέσεις» στους μισθούς. Είναι κρίσιμο οι χώρες να προσπαθήσουν να μειώσουν αυτές τις ανισότητες σύμφωνα με τους διεθνώς συμφωνημένους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs), υπογράμμισε ο Kapsos, επισημαίνοντας τις αργές προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας. «Τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ οι ρυθμοί πληθωρισμού έχουν μειωθεί, το εργατικό εισόδημα έχει σταθεροποιηθεί, οπότε δεν έχουμε δει ανάκαμψη… αύξηση του μεριδίου εφόσον ο πληθωρισμός έχει μειωθεί».
Οι συστάσεις του ILO προς τις κυβερνήσεις για την αντιμετώπιση της τάσης αυτής της αυξανόμενης ανισότητας έως το 2030, σύμφωνα με τους SDGs, περιλαμβάνουν την παροχή καθολικής κοινωνικής προστασίας στους εργαζόμενους και έναν αξιοπρεπή κατώτατο μισθό. Επιπλέον, οι χώρες θα πρέπει να προωθήσουν πολιτικές που υποστηρίζουν την ελευθερία του συνδικαλισμού και την αναγνώριση της συλλογικής διαπραγμάτευσης, «ώστε οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες να μπορούν να διαπραγματευτούν πώς θα μοιραστούν αυτά τα κέρδη παραγωγικότητας», υποστήριξε η Drake, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια του ILO.
Άλλα βασικά στοιχεία της έκθεσης περιλαμβάνουν το εύρημα ότι το ποσοστό των νέων που δεν εργάζονται παγκοσμίως έχει μειωθεί από 21,3% το 2015 σε 20,4% φέτος. Οι Αραβικές Χώρες έχουν το υψηλότερο ποσοστό νέων εργαζομένων που δεν μπορούν να βρουν δουλειά -ένας στους τρεις- ακολουθούμενες από την Αφρική (σχεδόν ένας στους τέσσερις, ένα ποσοστό που δεν έχει αλλάξει εδώ και δύο δεκαετίες), την Ασία και τον Ειρηνικό (ένας στους πέντε), τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (σχεδόν ένας στους πέντε), την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία (πάνω από ένας στους έξι) και τη Βόρεια Αμερική (πάνω από ένας στους δέκα).
Η ανεργία των νέων γυναικών (σχεδόν μία στις τρεις) παραμένει περισσότερο από το διπλάσιο από αυτή των ανδρών (σχεδόν ένας στους οκτώ).
