του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη
Μέσα στον ορυμαγδό των εν Ελλάδι φετιχιστικών κινητοποιήσεων, κάπου τόσο μακριά μα και τόσο κοντά μας, σήμερα, διεξάγεται μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη απεργία. Η αγγλόφωνη έκδοση της Wikipedia απεργεί, μετά από απόφαση των μελών της αντίστοιχης κοινότητας, διαμαρτυρόμενοι για το νομοσχέδιο Stop online piracy Act που προωθείται προς ψήφιση στο Αμερικανικό Κογκρέσο.
Στην ουσία, πρόκειται για μια απέλπιδα προσπάθεια της μουσικής και κινηματογραφικής βιομηχανίας των Η.Π.Α. να θέσουν φραγμούς – και γιατί όχι; – να απαγορεύσουν την ελεύθερη διάδοση της γνώσης, υπό το πρόσχημα της απώλειας εσόδων από την «πειρατεία» στο Διαδίκτυο, δηλαδή την ελεύθερη ανταλλαγή αρχείων μεταξύ των χρηστών.
Η Wikipedia, στην δεκαετία της λειτουργία, αποτελεί ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα πειράματα στην εποχή της Γνώσης και της Πληροφορίας, ένα πείραμα εκδημοκρατισμού της γνώσης, άμεσης διάχυσης της πληροφορίας και συνεργατικής προσπάθειας των εκατοντάδων χιλιάδων συνεργατών της, σε διάφορες γλώσσες, οι οποίοι με προσωπικό κόπο, εμπλουτίζουν καθημερινά το περιεχόμενο της.
Η Wikipedia αλλά και διάφορες άλλες σελίδες, όπως, για παράδειγμα, το Gutenberg project, όπου ο επισκέπτης – αναγνώστης, μπορεί να βρει χιλιάδες βιβλία (χωρίς συγγραφικά δικαιώματα) σε δεκάδες γλώσσες και να τα «κατεβάσει» στον υπολογιστή του ή απλά να τα διαβάσει, κατήργησαν ουσιαστικά το μονοπώλιο του «ιερατείου» της γνώσης που υπήρχε στις προηγούμενες εποχές και ακύρωσαν τον ρόλο των ενδιάμεσων.
Η περίπτωση όμως της Wikipedia διαφέρει ως προς τη συμμετοχή – συμβολή χιλιάδων ανθρώπων, οργανωμένων σε online κοινότητες, οι οποίοι με μόχθο προσφέρουν τη δική τους γνώση στα επί μέρους θέματα της πρώτης ελεύθερης διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας στον κόσμο. Κάποιος, ίσως, αντιτάξει, ότι πολλά άρθρα της περιέχουν ανακρίβειες, μερικά ίσως και εμπάθεια. Αυτό όμως δεν ακυρώνει σε καμία περίπτωση την τεράστια πολιτισμική σημασία που έχει το εν λόγω εγχείρημα.
Αναφορικά δε, με τους διώκτες της, θα πρέπει να σημειωθεί πως οι πανίσχυροι δύο αυτοί κλάδοι, της μουσικής βιομηχανίας και του κινηματογράφου, στις Η.Π.Α. αλλά και διεθνώς, θυμίζουν τον αδαή χωρικό που θέλει να εκτρέψει τον ρου του ποταμού κατά το δοκούν. Η πολιτισμική επανάσταση που έφερε το διαδίκτυο δεν είναι ένα πρόσκαιρο φαινόμενο. Η ιδιομορφία του Μέσου είναι τέτοια που όσο κι αν προσπαθήσουν οι διάφορες οικονομικές και πολιτικές ελίτ να το περιορίσουν και να το προσαρμόσουν στις συμβατικές νομοθετικές ρυθμίσεις, θα αποτύχουν. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι θα σταματήσουν να το επιδιώκουν, ούτε βέβαια ότι οι υπόλοιποι θα πάψουμε να το υπερασπιζόμαστε.
