Η παγκόσμια οικονομία διέρχεται μια φάση δομικού επανακαθορισμού, όπου οι περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιδόσεις παύουν να αποτελούν στοιχεία εταιρικής εθελοντικής δράσης και μετατρέπονται σε σκληρούς δείκτες οικονομικής αξιολόγησης. Στο νέο επεισόδιο των SmartTalks, ο Νίκος Αυλώνας, Πρόεδρος του Κέντρου Αειφορίας (CSE), αναλύει το μεταβαλλόμενο ρυθμιστικό τοπίο και την επιτακτική ανάγκη για την ενσωμάτωση των κριτηρίων «ESG» στην επιχειρηματική στρατηγική. Σύμφωνα με την προσέγγισή του, η υιοθέτηση των προτύπων βιωσιμότητας αποτελεί πλέον τον μοναδικό δρόμο για την εξασφάλιση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας και την πρόσβαση σε διεθνή επενδυτικά κεφάλαια. Η στρατηγική αυτή τοποθέτηση βασίζεται στην πολυετή εμπειρία του CSE, το οποίο έχει πιστοποιήσει πάνω από 10.000 επαγγελματίες από το 90% των κορυφαίων εταιρειών «Fortune 500». Ο ίδιος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μια επιχείρηση χωρίς «ESG» σήμερα συνιστά μια οντότητα υψηλού ρίσκου που απειλείται με άμεσο οικονομικό και λειτουργικό αποκλεισμό.
Ο κ. Αυλώνας περιγράφει ένα νομοθετικό «τσουνάμι» που σαρώνει το ευρωπαϊκό επιχειρηματικό τοπίο, υπερβαίνοντας την απλή εφαρμογή της οδηγίας «CSRD». Κατά την ανάλυσή του, η εισαγωγή κανονισμών όπως η «Ευρωπαϊκή Ταξινομία» και ο Κλιματικός Νόμος επιβάλλουν έναν πλήρη στρατηγικό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, ο οποίος δεν περιορίζεται στην έκδοση μιας τυπικής αναφοράς. Επισημαίνει ότι το νέο πλαίσιο απαιτεί αυστηρά κριτήρια και εξωτερική διασφάλιση των δεδομένων, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των εισηγμένων και των μεγάλων οργανισμών. Υποστηρίζει σθεναρά ότι αυτή η ρυθμιστική αυστηροποίηση είναι μια μη αναστρέψιμη διαδικασία που αναδιαμορφώνει το σύνολο των επιχειρηματικών μοντέλων, απαιτώντας από τις διοικήσεις να εγκαταλείψουν την παθητική στάση και να υιοθετήσουν μια προληπτική κουλτούρα συμμόρφωσης που θα διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις.
Η πίεση που ασκείται από τις πολυεθνικές εταιρείες προς την εφοδιαστική τους αλυσίδα αποτελεί, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του CSE, έναν κρίσιμο παράγοντα για την ελληνική εξωστρέφεια. Ο κ. Αυλώνας εξηγεί ότι οι μεγάλες διεθνείς οντότητες, υπό το βάρος των κανόνων «Due Diligence», υποχρεούνται πλέον να διενεργούν εξονυχιστικούς ελέγχους στους προμηθευτές τους για θέματα όπως το ανθρακικό αποτύπωμα και η ασφάλεια της εργασίας. Κατά την κρίση του, χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις που λειτουργούν ως κρίσιμοι κρίκοι σε παγκόσμιες αλυσίδες αξίας κινδυνεύουν με άμεσο αποκλεισμό εάν δεν προσαρμοστούν έγκαιρα στις απαιτήσεις «ESG». Υπογραμμίζει ότι οι επιχειρηματίες πρέπει να επενδύσουν στην εκπαίδευση και την αξιολόγηση με βάση διεθνή πρότυπα, καθώς η προστασία της φήμης και η αποφυγή του επιχειρηματικού καιροσκοπισμού αποτελούν πλέον προτεραιότητες για τους διεθνείς πελάτες τους.
Στο πεδίο της χρηματοδότησης, ο κ. Αυλώνας αποκαλύπτει ότι τα κριτήρια «ESG» αποτελούν πλέον τη ραχοκοκαλιά της χρηματοδότησης, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος και τη δυνατότητα δανειοδότησης. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, όλες οι ελληνικές τράπεζες εφαρμόζουν από το 2023 ένα αυστηρό πλαίσιο αξιολόγησης με περισσότερα από 120 κριτήρια, τα οποία κατατάσσουν τις εταιρείες σε κατηγορίες ρίσκου. Όπως τονίζει ο ίδιος, αυτή η εξέλιξη είναι ίσως σημαντικότερη από κάθε νομοθεσία, καθώς επιβάλλει την ενσωμάτωση της βιωσιμότητας ακόμη και σε επιχειρήσεις που δεν εμπίπτουν άμεσα στις ευρωπαϊκές οδηγίες. Η ικανότητα μιας επιχείρησης να παρουσιάσει αξιόπιστα δεδομένα «ESG» καθορίζει πλέον την πιστοληπτική της ικανότητα, με τον κ. Αυλώνα να προειδοποιεί ότι η αγνόηση αυτών των παραμέτρων οδηγεί μαθηματικά σε οικονομικό στραγγαλισμό και απώλεια ανταγωνιστικότητας στη σύγχρονη αγορά κεφαλαίων.
Αξιολογώντας την ωριμότητα του ελληνικού επιχειρείν, ο κ. Αυλώνας τοποθετεί τον μέσο όρο σε ένα μεσαίο επίπεδο, επισημαίνοντας την ανάγκη για μια βαθύτερη αλλαγή κουλτούρας. Παρατηρεί ότι ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν σημειώσει πρόοδο, οι μεσαίες και οικογενειακές εταιρείες συχνά εγκλωβίζονται στην πλάνη ότι η βιωσιμότητα ταυτίζεται με την απόκτηση μιας απλής πιστοποίησης. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, απαιτείται ουσιαστική ενημέρωση και εκπαίδευση σε επίπεδο διοικητικών συμβουλίων, ώστε να γίνει κατανοητό ότι το «ESG» δεν είναι μια περιστασιακή υποχρέωση, αλλά μια συνεχής διαδικασία βελτίωσης. Υποστηρίζει ότι η ελληνική αγορά πρέπει να ξεπεράσει το στάδιο της τυπικής συμμόρφωσης και να αναγνωρίσει τη βιωσιμότητα ως μια στρατηγική επένδυση που ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι στις επερχόμενες οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που αναμένονται.
Εστιάζοντας στις οικογενειακές επιχειρήσεις, ο κ. Αυλώνας εντοπίζει στη διαδικασία της διαδοχής μια μοναδική ευκαιρία για τον μετασχηματισμό τους μέσω της αειφορίας. Όπως σημειώνει, η νέα γενιά στελεχών ηλικίας 25 έως 40 ετών επιδεικνύει μεγαλύτερη ευαισθησία στα περιβαλλοντικά ζητήματα, καθιστώντας το «ESG» ένα ιδανικό κοινό όραμα για τη σύνδεση των γενεών. Κατά την κρίση του, οι παραδοσιακοί ιδρυτές που αντιμετωπίζουν τη βιωσιμότητα με καχυποψία ή ως περιττό κόστος θέτουν την επιχείρησή τους σε εξαιρετικό κίνδυνο, αγνοώντας το επερχόμενο παγκόσμιο κύμα αλλαγών. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η βιωσιμότητα μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα που θα επιτρέψει στους διαδόχους να εισάγουν καινοτομίες, διασφαλίζοντας ότι ο οργανισμός θα παραμείνει οικονομικά βιώσιμος και κοινωνικά υπεύθυνος στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται ραγδαία σε διεθνές επίπεδο.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, προκρίνει την κυκλική οικονομία ως τον επόμενο κρίσιμο άξονα της επιχειρηματικής στρατηγικής. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η αυξανόμενη σπανιότητα των πρώτων υλών καθιστά τον υπολογισμό της κυκλικότητας των προϊόντων μονόδρομο για την αποφυγή των υπέρογκων αυξήσεων στις τιμές και των προβλημάτων διαθεσιμότητας. Το CSE ήδη αναπτύσσει παγκόσμια συστήματα «rating» για την επαναχρησιμοποίηση υλικών, ανταποκρινόμενο στην πραγματικότητα ότι ο πλανήτης δεν μπορεί να υποστηρίξει τα τρέχοντα καταναλωτικά πρότυπα. Τέλος, εκφράζει την αισιοδοξία του για τον μετασχηματισμό της ελληνικής επιχείρησης, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή θα απαγκιστρωθεί από το τοπικό κατεστημένο και θα επενδύσει στη διαρκή καινοτομία, δημιουργώντας προϊόντα και υπηρεσίες που θα ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις στη διεθνή σκηνή.
