Τα ιδιωτικά δίκτυα 5G (private 5G) αποτελούν ριζική αλλαγή για τους κορυφαίους βιομηχανικούς οργανισμούς, ώστε να επιταχύνουν τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό και να αυξήσουν την επιχειρησιακή τους αποδοτικότητα. Τα ιδιωτικά δίκτυα 5G αποτελούν μια ευκαιρία τόσο για τηλεπικοινωνιακούς παρόχους όσο και για νεοεισερχόμενες εταιρείες. Μάλιστα, η InCites Consulting, μιλώντας στο συνέδριο Mobile Connected World 2018 για νησίδες 5G και διαφοροποίηση, είχε επισημάνει από τα εμβρυικά κιόλας στάδια του 5G ότι τα ιδιωτικά δίκτυα αποτελούν ένα από τα μυστικά για την επιτυχία του. Σύμφωνα με νέα πρόβλεψη της εταιρείας ερευνών SNS Telecom & IT, οι παγκόσμιες επενδύσεις σε ιδιωτικά δίκτυα 4G/LTE και 5G για εταιρικούς χρήστες αναμένεται να αυξηθούν με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) 22% τα επόμενα τρία χρόνια, από περίπου 4 δισ. δολάρια το 2025 σε 7,2 δισ. δολάρια το 2028.
Τί είναι όμως το ιδιωτικό δίκτυο 5G και ποια τα οφέλη του;
Το ιδιωτικό δίκτυο 5G είναι ένας τύπος δικτύου που χρησιμοποιείται αποκλειστικά από έναν συγκεκριμένο οργανισμό παρέχοντας καλύτερη ασφάλεια, βελτιωμένο έλεγχο και αξιοπιστία. Σε αντίθεση με τα δημόσια δίκτυα 5G που λειτουργούν τηλεπικοινωνιακούς παρόχους και είναι διαθέσιμα στο ευρύ κοινό, τα ιδιωτικά δίκτυα 5G μπορούν να προσαρμόζονται στις ανάγκες των επιχειρήσεων χρησιμοποιώντας διάφορα μοντέλα φάσματος (αδειοδοτημένο, μη αδειοδοτημένο και διαμοιραζόμενο) και ανάπτυξης.
Ποια είναι τα μοντέλα ανάπτυξης των ιδιωτικών δικτύων 5G;
Τα ιδιωτικά δίκτυα κινητής τηλεφωνίας μπορούν να αναπτυχθούν με τρία βασικά μοντέλα. Το all-in-a-box προσφέρει μέγιστο έλεγχο, ασφάλεια και χαμηλή καθυστέρηση, αλλά απαιτεί υψηλό κόστος και εξειδικευμένη διαχείριση, ενώ το hybrid μειώνει την πολυπλοκότητα συνδυάζοντας τοπική και απομακρυσμένη υποδομή. Το network slice βασίζεται σε λογική απομόνωση στο δημόσιο δίκτυο 5G, προσφέροντας χαμηλότερο κόστος και γρήγορη υλοποίηση, με αντάλλαγμα τον περιορισμένο έλεγχο και την εξάρτηση από τον πάροχο.
Είναι όμως στην πραγματικότητα το ιδιωτικό 5G ένα κερδοφόρο μοντέλο για τους παρόχους;
Το ιδιωτικό δίκτυο 5G προβάλλεται συχνά ως μία από τις πιο ελπιδοφόρες ευκαιρίες για τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους στην εποχή μετά το παραδοσιακό connectivity. Κάτι ανάλογο είχε επισημάνει και η Incites Consulting από το βήμα του συνεδρίου Infocom World 2022, παρουσιάζοντας στοιχεία της αγοράς και προβλέψεις. Παρ’ όλα αυτά, λίγοι πάροχοι έχουν καταφέρει να τα μετατρέψουν σε επαναλαμβανόμενο, κερδοφόρο επιχειρηματικό μοντέλο. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν το ιδιωτικό 5G λειτουργεί τεχνολογικά, αλλά αν οι πάροχοι διαθέτουν τη στρατηγική και τις δομές για να το αξιοποιήσουν επιχειρηματικά.
Το ιδιωτικό 5G δεν είναι προϊόν, είναι λύση
Ένα από τα βασικά λάθη στην προσέγγιση του ιδιωτικού 5G είναι η αντιμετώπισή του ως «ακόμη ένα προϊόν δικτύου». Σε αντίθεση με τη μαζική συνδεσιμότητα, το ιδιωτικό 5G είναι μια σύνθετη λύση που συνδυάζει δίκτυο, εξοπλισμό, λογισμικό, ασφάλεια, ολοκλήρωση συστημάτων και συνεχή υποστήριξη. Κάθε εγκατάσταση είναι διαφορετική, καθώς εξαρτάται από τον κλάδο, το περιβάλλον λειτουργίας και τις επιχειρησιακές ανάγκες του πελάτη.
Αυτό σημαίνει ότι δεν «πωλείται» με τιμοκατάλογο. Απαιτεί συμβουλευτική πώληση, συν-διαμόρφωση της λύσης και συχνά αλλαγές στις διαδικασίες του ίδιου του πελάτη. Για πολλούς παρόχους, αυτό αποτελεί σημαντική απόκλιση από το παραδοσιακό τους μοντέλο.
Ποιοι πελάτες όμως έχουν πραγματικό business case;
Παρά τον έντονο θόρυβο γύρω από το ιδιωτικό 5G, η πραγματική αγορά είναι, τουλάχιστον προς το παρόν, περιορισμένη και εξειδικευμένη. Οι πιο ώριμες περιπτώσεις χρήσης (use cases) εντοπίζονται σε:
- βιομηχανικές εγκαταστάσεις και εργοστάσια,
- λιμάνια, αεροδρόμια και logistics hubs,
- ενέργεια, ορυχεία και βαριά βιομηχανία,
- μεγάλες υποδομές με αυστηρές απαιτήσεις ασφάλειας και διαθεσιμότητας.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ιδιωτικό 5G δεν ανταγωνίζεται απλώς το Wi-Fi, αλλά προσφέρει επιχειρησιακή αξία: λιγότερα downtime, αυτοματοποίηση, έλεγχο σε πραγματικό χρόνο και μείωση λειτουργικού κόστους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τους τελευταίους δυο μήνες ανακοινώθηκαν ανάλογες υλοποιήσεις όπως στο λιμάνι του Τάιν, σε μια εταιρεία τσιμέντου CIMPOR στην Πορτογαλία, στο νοσοκομείο του Μπορντό κ.ά.
Ο ρόλος των συνεργασιών είναι καθοριστικός
Ελάχιστοι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι μπορούν να υλοποιήσουν end-to-end private 5G λύσεις μόνοι τους. Το οικοσύστημα περιλαμβάνει προμηθευτές εξοπλισμού (vendors), system integrators, hyperscalers, παρόχους εφαρμογών και ειδικούς σε κάθε vertical αγορά.
Το κρίσιμο στρατηγικό ερώτημα είναι: ποιος κάνει τι και ποιος αναλαμβάνει το ρίσκο; Οι επιτυχημένες υλοποιήσεις βασίζονται σε σαφή κατανομή ρόλων και εσόδων. Οι πάροχοι που επιμένουν να «κρατήσουν τα πάντα» συχνά επιβαρύνονται με πολυπλοκότητα, κόστη και ευθύνες που δεν μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά.
Τιμολόγηση, SLAs και επιχειρηματικό ρίσκο
Το ιδιωτικό 5G φέρνει μαζί του και ένα νέο επίπεδο ευθύνης. Οι enterprise πελάτες δεν αγοράζουν απλώς εύρος ζώνης, αλλά uptime, απόδοση και επιχειρησιακή συνέχεια. Αυτό μεταφράζεται σε αυστηρά SLAs και, συχνά, σε οικονομικές ρήτρες.
Η τιμολόγηση πρέπει να αντικατοπτρίζει αυτή την πραγματικότητα. Τα παραδοσιακά μοντέλα τιμολόγησης ανά SIM ή ανά GB δεν επαρκούν. Αντίθετα, απαιτούνται μοντέλα βασισμένα στην αξία, στο αποτέλεσμα ή σε μακροχρόνια συμβόλαια υπηρεσιών. Για πολλούς παρόχους, αυτό προϋποθέτει αλλαγές όχι μόνο στην τιμολόγηση, αλλά και στα κίνητρα των πωλήσεων και στη διαχείριση ρίσκου.
Από τεχνολογικό project σε στρατηγικό πυλώνα
Το πιο σημαντικό ερώτημα είναι αν το ιδιωτικό 5G αντιμετωπίζεται ως αποσπασματικό project ή ως στρατηγικός πυλώνας του B2B χαρτοφυλακίου. Χωρίς ξεκάθαρη στόχευση, οργανωτική υποστήριξη και ρεαλιστικά επιχειρηματικά πλάνα, το ιδιωτικό 5G κινδυνεύει να παραμείνει μια εντυπωσιακή αλλά περιθωριακή πρωτοβουλία.
Οι πάροχοι που θα πετύχουν είναι εκείνοι που:
- θα επιλέξουν συγκεκριμένα verticals,
- θα επενδύσουν σε εξειδικευμένες ομάδες,
- θα συνεργαστούν στρατηγικά αντί να ανταγωνίζονται τα οικοσυστήματα,
- και θα μετρήσουν την επιτυχία όχι σε επιδείξεις (demos), αλλά σε κερδοφόρα συμβόλαια.
Συμπέρασμα
Το ιδιωτικό 5G δεν είναι ούτε πανάκεια ούτε απλή αναβάθμιση δικτύου. Είναι μια απαιτητική αλλά δυνητικά στρατηγική ευκαιρία για τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους που αναζητούν ουσιαστική ανάπτυξη στο enterprise κομμάτι. Η τεχνολογία υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει και η στρατηγική ωριμότητα για να τη μετατρέψει σε βιώσιμη επιχειρηματική αξία.
Γράφει ο Ιωάννης Νεοκοσμίδης, CEO, InCites Consulting
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό InfoCom
