Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πρόγραμμα εργασίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (EIC) για το 2026, κατανέμοντας 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη των πιο υποσχόμενων Ευρωπαίων επιχειρηματιών και ερευνητών στον τομέα της τεχνολογίας αιχμής (deep tech). Το νέο πρόγραμμα εστιάζει στην απλοποίηση της πρόσβασης σε ουσιαστική χρηματοδότηση και επενδύσεις, καθώς και στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε πελάτες και εταίρους εντός και εκτός Ευρώπης.
Βασιζόμενη σε αυτή την υποστήριξη, η Επιτροπή προετοιμάζει επίσης την έναρξη του «Scaleup Europe Fund», μιας πρωτοβουλίας που θα βασίζεται στην αγορά, θα τελεί υπό ιδιωτική διαχείριση και θα συγχρηματοδοτείται στο πλαίσιο του Ταμείου EIC. Σε συνεργασία με ιδιώτες επενδυτές, το ταμείο αυτό θα στοχεύσει στην κάλυψη του επενδυτικού κενού που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνολογίας αιχμής σε φάση ταχείας ανάπτυξης (scale-ups), παρέχοντας κεφάλαιο ανάπτυξης τελικού σταδίου για τη διεθνή τους επέκταση, διατηρώντας παράλληλα την έδρα τους στην Ευρώπη.
Το νέο πρόγραμμα εισάγει βασικές βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας απλούστερης και ταχύτερης διαδικασίας υποβολής αιτήσεων για τον «EIC Accelerator» και την πιλοτική έναρξη των «Προκλήσεων Προηγμένης Καινοτομίας» (Advanced Innovation Challenges), εμπνευσμένων από την προσέγγιση της αμερικανικής Υπηρεσίας Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων (ARPA). Το Διοικητικό Συμβούλιο του EIC παρείχε στρατηγική καθοδήγηση και πρότεινε βελτιώσεις ώστε η υποστήριξη του EIC να καταστεί ταχύτερη, πιο στοχευμένη και καλύτερα ευθυγραμμισμένη με τις ανάγκες των καινοτόμων.
Οι πιλοτικές «EIC Advanced Innovation Challenges» θα δοκιμάσουν μια τολμηρή, καθοδηγούμενη από προκλήσεις χρηματοδοτική προσέγγιση. Θα υποστηρίξουν έργα υψηλού ρίσκου και υψηλής ανταμοιβής σε τομείς όπου η Ευρώπη ηγείται στην έρευνα, αλλά συχνά υστερεί στη μετατροπή ιδεών σε πραγματικά προϊόντα και επιχειρήσεις. Θα ακολουθείται μια προσέγγιση χρηματοδότησης σε στάδια: ένα πρώτο στάδιο θα υποστηρίζει μια σειρά έργων που προσφέρουν διαφορετικές λύσεις, ακολουθούμενο από ένα δεύτερο στάδιο με ουσιαστικότερη χρηματοδότηση για τη δημιουργία πρωτοτύπων και τις δοκιμές χρηστών.
Οι διαχειριστές προγραμμάτωντου EIC θα επιβλέπουν τη διαδικασία και θα φέρνουν σε επαφή πιθανούς χρήστες, συμπεριλαμβανομένων δημόσιων και ιδιωτικών αγοραστών. Παράλληλα, βελτιώσεις επέρχονται στον «EIC Accelerator», το εμβληματικό πρόγραμμα της ΕΕ που συνδυάζει υποστήριξη μέσω επιχορηγήσεων, επενδύσεις και υπηρεσίες επιτάχυνσης επιχειρήσεων. Από το 2026, η διαδικασία υποβολής αιτήσεων θα είναι απλούστερη, με τις πλήρεις προτάσεις να μειώνονται από 50 σε 20 σελίδες, ταχύτερη, με αξιολογήσεις ανά δίμηνο αντί για κάθε εξάμηνο, και πιο ισχυρή, περιλαμβάνοντας βαθύτερη τεχνολογική αξιολόγηση.
Το πρόγραμμα εργασίας του 2026 υποστηρίζει επίσης την εφαρμογή δράσεων της Στρατηγικής για τις Νεοφυείς και τις Αναπτυσσόμενες Επιχειρήσεις (Startup and Scaleup Strategy). Αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη στο European Corporate Network, το οποίο θα βασιστεί στις επιτυχημένες «ημέρες εταιρικής δικτύωσης του EIC», καθώς και ενισχυμένες υπηρεσίες για την υποστήριξη της πρόσβασης σε διεθνείς αγορές και εταίρους, και έναν «Δείκτη Φύλου» για την παρακολούθηση της συμμετοχής των γυναικών στο οικοσύστημα.
Επιπλέον, εισάγονται στοχευμένες προκλήσεις που συμπληρώνουν τις ανοικτές προσκλήσεις, σε τομείς όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η πυρηνική σύντηξη, η τεχνητή νοημοσύνη και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Η πρόσκληση της Πλατφόρμας Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP), η οποία παρέχει μεγαλύτερες επενδύσεις (έως 30 εκατομμύρια ευρώ), θα συνεχιστεί και το 2026 λόγω της υψηλής ζήτησης που καταγράφηκε το 2025.
«Η Ευρώπη έχει το ταλέντο, την επιστήμη και τη φιλοδοξία να ηγηθεί στην deep tech – και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας είναι εδώ για να το πραγματοποιήσει», δήλωσε η Εκατερίνα Ζαχαρίεβα, Επίτροπος για τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις, την Έρευνα και την Καινοτομία. «Μειώνουμε τη γραφειοκρατία, επιταχύνουμε τη χρηματοδότηση και λανσάρουμε λύσεις σε νέες προκλήσεις. Θα βοηθήσει τους πιο λαμπρούς καινοτόμους μας να κινηθούν ταχύτερα, να ονειρεύονται μεγαλύτερα και να επεκταθούν παγκοσμίως, διατηρώντας παράλληλα τις ρίζες τους στην Ευρώπη».
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό άνω των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2021-2027. Μέχρι στιγμής, στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon Europe, έχει υποστηρίξει περισσότερες από 700 εταιρείες, εκ των οποίων πάνω από 300 έλαβαν άμεσες επενδύσεις, και περισσότερα από 600 ερευνητικά έργα, παρέχοντας επιχορηγήσεις και υπηρεσίες επιχειρηματικής επιτάχυνσης. Στον «EIC Accelerator» έχουν υποβληθεί περισσότερες από 15.000 αιτήσεις από το 2021.
Το EIC υποστηρίζει καινοτομίες τεχνολογίας αιχμής από την έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογίας αρχικού σταδίου (EIC Pathfinder, EIC Advanced Innovation), έως την εμπορική επικύρωση και τους πρώτους πελάτες (EIC Transition, EIC Accelerator), και μέχρι την κλιμάκωση και την ανάπτυξη (EIC STEP Scale-up scheme). Το επενδυτικό του σκέλος, το Ταμείο EIC, έχει πραγματοποιήσει 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ σε άμεσες επενδύσεις σε πάνω από 300 νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνολογίας αιχμής, μοχλεύοντας 3,5 φορές μεγαλύτερο ποσό σε συν-επενδύσεις, καθιστώντας το, σύμφωνα με την Επιτροπή, το μεγαλύτερο και πιο ενεργό ταμείο συν-επενδύσεων deep-tech στην Ευρώπη. Το EIC Trusted Investor Network του EIC ενισχύει περαιτέρω την πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια.
Η χρηματοδότηση του 2026 κατανέμεται σε πέντε βασικά προγράμματα. Το «EIC Pathfinder» διαθέτει 262 εκατομμύρια ευρώ για διεπιστημονικές ερευνητικές ομάδες, με επιχορηγήσεις έως 4 εκατομμύρια ευρώ. Το «EIC Transition» διαθέτει 100 εκατομμύρια ευρώ για τη μετατροπή ερευνητικών αποτελεσμάτων σε ευκαιρίες καινοτομίας, με επιχορηγήσεις έως 2,5 εκατομμύρια ευρώ. Οι «Advanced Innovation Challenges» χρηματοδοτούνται με 6 εκατομμύρια ευρώ, με κατ’ αποκοπήν ποσά 300.000 ευρώ.
Ο «EIC Accelerator» λαμβάνει 634 εκατομμύρια ευρώ για νεοφυείς επιχειρήσεις και ΜμΕ, προσφέροντας επιχορηγήσεις κάτω των 2,5 εκατομμυρίων ευρώ και επενδύσεις από 0,5 έως 10 εκατομμύρια ευρώ. Τέλος, το «EIC Strategic Technologies for Europe Platform (STEP) Scale Up» διαθέτει 300 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό το σχήμα θα παρέχει πρόσθετη χρηματοδότηση μετοχικού κεφαλαίου σε εταιρείες κρίσιμων τομέων για να εξασφαλίσουν γύρους συν-επένδυσης 50 εκατομμυρίων ευρώ και άνω, με επενδύσεις από 10 έως 30 εκατομμύρια ευρώ.
