Πώς ένας εκπαιδευτικός οργανισμός με ιστορία σχεδόν 190 ετών αποφασίζει να κάνει μια ριζική στρατηγική στροφή και να πρωτοπορήσει στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης; Πώς η παράδοση συμβαδίζει με την καινοτομία και πώς η τεχνολογία ενσωματώνεται στην καθημερινή σχολική ζωή, όχι ως εργαλείο, αλλά ως κουλτούρα; Κυρίως, πώς αλλάζει ο ίδιος ο ορισμός της «μόρφωσης» όταν η πληροφορία είναι πλέον παντού, και ποιος είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού σε αυτή τη νέα πραγματικότητα;
Αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα βρέθηκαν στο επίκεντρο του νέου επεισοδίου των SmartTalks, με καλεσμένο τον Αντώνη Δασύρα, Chief Financial Officer στη Λεόντειο Σχολή Νέας Σμύρνης. Ο κ. Δασύρας ανέλυσε τη φιλοσοφία και την υλοποίηση της πρωτοβουλίας «LeonteiosAI». Εξήγησε πώς το σχολείο αφουγκράστηκε την ανάγκη για αλλαγή, ποιο κενό ήρθε να καλύψει η ΤΝ στην εκπαιδευτική πραγματικότητα και πώς η επένδυση στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο για να μετατραπεί ο αρχικός δισταγμός σε πολλαπλασιαστική καινοτομία. Τόνισε, επίσης, πώς η ΤΝ δημιουργεί μια «τρομερή ευκαιρία» για την προσωποποιημένη μάθηση, θέτοντας ως τελικό στόχο τη διάχυση αυτής της νέας γνώσης σε ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα.
Η συζήτηση ξεκίνησε από την ίδια την κληρονομιά του σχολείου. Ο κ. Δασύρας επισήμανε ότι, παρότι η Λεόντειος πλησιάζει τα 190 χρόνια ιστορίας και πολλοί τη συνδέουν με την παράδοση, η καινοτομία υπήρξε πάντα προϋπόθεση για την επιβίωσή της. Εξήγησε ότι η αφετηρία για αυτή τη στροφή ήταν η ανάγκη να αφουγκραστούν τις ανάγκες των «σύγχρονων παιδιών», οι οποίες διαφέρουν ριζικά από αυτές των προηγούμενων δεκαετιών. Στόχος, όπως είπε, ήταν να τιμήσουν την ιστορία και τις αξίες του σχολείου, αλλά ταυτόχρονα να εξελίξουν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για να συμβαδίσουν με τις ανάγκες της εποχής.
Πριν την εστίαση στην τεχνολογία, ο κ. Δασύρας περιέγραψε τις ευρύτερες στρατηγικές προτεραιότητες της Λεοντείου. Τόνισε ότι ο διαχρονικός, νούμερο ένα στόχος παραμένει αμετάβλητος: η διαμόρφωση ανθρώπων με αξίες και ήθος, που θα αφήσουν θετικό αποτύπωμα. Διευκρίνισε ότι ο επιτυχημένος απόφοιτος δεν είναι απαραίτητα αυτός με τις «περγαμηνές αριστείας», αλλά αυτός που έχει καλλιεργήσει δεξιότητες που «δεν έχουν ημερομηνία λήξης», όπως η κριτική σκέψη, η ενσυναίσθηση και η ομαδικότητα. Ο κ. Δασύρας συνόψισε ότι για το σχολείο, σημασία δεν έχει το επάγγελμα που θα επιλέξει ο απόφοιτος, αλλά «ο τρόπος» που θα το ασκήσει, με στόχο τη δημιουργία «καλών ανθρώπων» και «πολιτών του κόσμου».
Εστιάζοντας στην πρωτοβουλία «LeonteiosAI», δήλωσε ότι το κενό που ήρθε να καλύψει ήταν «πολύ ξεκάθαρο»: η εκπαίδευση, ως κλάδος, δεν μπορεί να ακολουθήσει τους ρυθμούς ανάπτυξης της νέας τεχνολογίας. Επικαλέστηκε έρευνες που δείχνουν ότι δύο στα τρία σημερινά παιδιά του Δημοτικού θα κληθούν να κάνουν επαγγέλματα που σήμερα δεν υπάρχουν. Αυτή η διαπίστωση, είπε, οδήγησε το σχολείο στην ανάγκη να «αναστοχαστεί» για το ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του «σχολείου του μέλλοντος», καθώς οι παλιές ανάγκες έχουν πλέον ξεπεραστεί.
Η μετάβαση από τη στρατηγική στην πράξη αναγνωρίστηκε ως το πιο δύσκολο βήμα. Ο κ. Δασύρας τόνισε ότι οι εκπαιδευτικοί είναι οι φορείς «της αλλαγής». Το βασικό «challenge», όπως το χαρακτήρισε, που είχαν να διαχειριστούν ήταν η διαχείριση της πιθανής αρνητικής άποψης ή του φόβου κάποιων εκπαιδευτικών απέναντι σε κάτι που κλήθηκαν βίαια να υιοθετήσουν. Ανέλυσε το χάσμα γενεών, εξηγώντας ότι ενώ για έναν εκπαιδευτικό η ΤΝ είναι μια τεράστια αλλαγή, για τα παιδιά που δεν έχουν ζήσει χωρίς internet, είναι απλώς η πραγματικότητά τους. Το κλειδί, επομένως, ήταν να καταφέρουν να «αποδομήσουν την όποια φοβική εικόνα» μπορεί να υπήρχε.
Αυτό επιτεύχθηκε μέσα από συστηματικά workshops, εκπαιδεύσεις και σεμινάρια. Όπως περιέγραψε, σταδιακά «ο φόβος έγινε προτροπή» και η περιέργεια μετατράπηκε σε καινοτομία. Αυτή η αλλαγή κουλτούρας, ευτυχώς, λειτούργησε «πολλαπλασιαστικά». Παράλληλα, το σχολείο προχώρησε σε δύο μεγάλες συνεργασίες με τον «Αρχιμήδη» και τον «Δημόκριτο», αναδιαμορφώνοντας το πρόγραμμα σπουδών ώστε η ΤΝ να ενταχθεί στο πρωινό πρόγραμμα σπουδών. Οι εκπαιδευτικοί που ξεκίνησαν την προσπάθεια λειτουργούν πλέον ως «μέντορες και πολλαπλασιαστές» για τους συναδέλφους τους, με την υποστήριξη ειδικών σε εβδομαδιαία βάση.
Η συζήτηση επεκτάθηκε στο πώς η ΤΝ αλλάζει τον ίδιο τον ορισμό της «μόρφωσης». Ο κ. Δασύρας υποστήριξε ότι το παραδοσιακό μοντέλο, όπου ο δάσκαλος απλώς μεταφέρει τη γνώση, χάνει την αξία του, καθώς η «πληροφορία είναι παντού». Ο νέος ρόλος του σχολείου, τόνισε, δεν είναι να παρέχει την πληροφορία, αλλά να διδάξει την αξιολόγηση αυτής της πληροφορίας και να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη. Υποστήριξε ότι η ΤΝ δεν είναι απειλή, αλλά μια «τρομερή ευκαιρία» για το εκπαιδευτικό σύστημα.
Έδωσε ως παράδειγμα την εκμάθηση ξένων γλωσσών, όπου η τεχνολογία άμεσης μετάφρασης ίσως καταστήσει παρωχημένη τη σημερινή μέθοδο, απελευθερώνοντας «πολύτιμο χρόνο» από την παιδικότητα. Η πραγματική επανάσταση, κατά τον ίδιο, έρχεται στο πεδίο της «προσωποποιημένης διδασκαλίας». Εξήγησε ότι ήδη χρησιμοποιούν προγράμματα ΤΝ που επιτρέπουν τη δημιουργία διαφοροποιημένων ασκήσεων και homeworks, προσαρμοσμένων στις δεξιότητες του κάθε μαθητή ξεχωριστά, κάτι που μέχρι πρότινος ήταν πρακτικά αδύνατο.
Ένα κρίσιμο θέμα που τέθηκε ήταν αυτό της ηθικής χρήσης, της ακαδημαϊκής ακεραιότητας και του κινδύνου της παραπληροφόρησης. Ο κ. Δασύρας ήταν κατηγορηματικός ότι «η απαγόρευση δεν πρέπει να είναι στο παιχνίδι», καθώς κάτι τέτοιο απλώς κάνει το εργαλείο πιο ελκυστικό για τα παιδιά. Αντίθετα, η Λεόντειος ενθαρρύνει τους μαθητές να χρησιμοποιούν την ΤΝ, αλλά εστιάζει στο να τους εκπαιδεύσει στο πώς να αξιολογούν το τελικό αποτέλεσμα. Το σχολείο, όπως είπε, οφείλει να δείξει πώς το εργαλείο μπορεί να γίνει «χειριστικό» στα χέρια κακόβουλων, διοργανώνοντας σεμινάρια για «fake news» και «deep fakes», ώστε να θωρακίσει τα παιδιά απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στο επόμενο κεφάλαιο του «LeonteiosAI». Τόνισε ότι, έχοντας πλέον αποκτήσει σημαντική εμπειρία, ο επόμενος μεγάλος στόχος του σχολείου είναι να μην κρατήσει αυτή την πληροφορία «για τον εαυτό του». Εκφράζοντας την πίστη του σε μια «συμμετοχική διάσταση» της εκπαίδευσης, δήλωσε ότι στρατηγική προτεραιότητα είναι πλέον η επικοινωνία αυτών των αποτελεσμάτων. Το σχολείο ήδη καλεί άλλους φορείς, ιδιωτικούς και δημόσιους, με στόχο να γίνουν όλοι μαζί «πρεσβευτές μιας νέας εκπαιδευτικής πραγματικότητας» για τη χώρα.
