50 εκατομμύρια αποφάσεις ελέγχου περιεχομένου από τις πλατφόρμες έχουν ακυρωθεί, σύμφωνα με απολογιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μετά από δύο χρόνια εφαρμογής της πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την επίδραση της νομοθεσίας για τις ψηφιακές υπηρεσίες, η οποία επιτρέπει στους χρήστες να ασκούν τα δικαιώματά τους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το συγκεκριμένο πλαίσιο επιβάλλει στις επιγραμμικές πλατφόρμες αυστηρότερες υποχρεώσεις λογοδοσίας και διασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια στο διαδικτυακό περιβάλλον. Οι χρήστες έχουν πλέον τη δυνατότητα να αμφισβητούν παρεμβάσεις που επηρεάζουν τη δραστηριότητά τους, ενώ οι εταιρείες υποχρεούνται να ακολουθούν σαφείς κανόνες κατά τη λήψη αποφάσεων διαχείρισης περιεχομένου.
Το νέο νομικό καθεστώς κατοχυρώνει το δικαίωμα των χρηστών να προσβάλλουν αποφάσεις που αφορούν την αναστολή λογαριασμών ή την απόκρυψη αναρτήσεων, πρακτική γνωστή ως shadow ban. Από την έναρξη εφαρμογής της Πράξης, έχουν καταγραφεί 165 εκατομμύρια αμφισβητήσεις αποφάσεων μέσω των εσωτερικών μηχανισμών των πλατφορμών. Τα στατιστικά δείχνουν ότι το 30% αυτών των υποθέσεων οδήγησε σε ακύρωση της αρχικής ενέργειας της πλατφόρμας. Αυτή η δυνατότητα επανεξέτασης παρέχει στους πολίτες ένα κρίσιμο εργαλείο απέναντι σε λανθασμένες κρίσεις, διασφαλίζοντας ότι η παρουσία τους στον ψηφιακό χώρο δεν περιορίζεται αδικαιολόγητα από αυτοματοποιημένα συστήματα εποπτείας.
Στοιχεία για το πρώτο εξάμηνο του 2025 αποκαλύπτουν ότι το 99% των αποφάσεων ελέγχου περιεχομένου αφορούσε την επιβολή των ιδιωτικών όρων και προϋποθέσεων των εταιρειών. Αντίθετα, η αφαίρεση περιεχομένου που καταγγέλθηκε ως παράνομο με βάση το ενωσιακό ή εθνικό δικαίο αποτέλεσε μόλις το 1% των συνολικών περιπτώσεων. Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της διαφάνειας γύρω από τις εσωτερικές πολιτικές των παρόχων. Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες απαιτεί πλέον οι κανόνες αυτοί να εφαρμόζονται με αντικειμενικότητα, αποτρέποντας την αυθαίρετη διαχείριση της πληροφορίας από τις μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις που κυριαρχούν στην αγορά.
Η επιτυχία της εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών
Παράλληλα, τα εξωδικαστικά όργανα επίλυσης διαφορών εξέτασαν πάνω από 1.800 υποθέσεις που αφορούσαν το Facebook, το Instagram και το TikTok το πρώτο εξάμηνο του 2025. Στο 52% των περιπτώσεων που ολοκληρώθηκαν, οι αποφάσεις των πλατφορμών ανατράπηκαν, επιτρέποντας την αποκατάσταση λογαριασμών με ταχύτερο και οικονομικότερο τρόπο. Οι χρήστες επωφελούνται από μια διαδικασία που είναι πιο προσιτή σε σύγκριση με τη δικαστική οδό. Οι πάροχοι υποχρεούνται πλέον να αποστέλλουν σαφή και συγκεκριμένα σκεπτικά αιτιολόγησης για κάθε περιορισμό, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν επακριβώς τους λόγους για τους οποίους επηρεάστηκε η πρόσβαση στις υπηρεσίες τους.
Η Επιτροπή δημιούργησε τη βάση δεδομένων διαφάνειας, η οποία συγκεντρώνει ανωνυμοποιημένες δηλώσεις αιτιολόγησης για δισεκατομμύρια αποφάσεις διαχείρισης περιεχομένου σε παγκόσμιο επίπεδο. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, αναφέρθηκαν περισσότερες από εννέα δισεκατομμύρια αποφάσεις, οι οποίες ελήφθησαν κυρίως προορατικά από τις πλατφόρμες. Η βάση αυτή επιτρέπει στον δημόσιο έλεγχο να αξιολογεί την ακρίβεια των αυτοματοποιημένων συστημάτων. Ταυτόχρονα, η κοινωνία των πολιτών και οι ερευνητές αποκτούν πρωτοφανή πρόσβαση σε πληροφορίες, γεγονός που διευκολύνει την ανάλυση των αλγοριθμικών πρακτικών και την ενίσχυση της λογοδοσίας των παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών στο διαδίκτυο.
Οι χρήστες διαθέτουν πλέον τη δυνατότητα να απενεργοποιούν τις εξατομικευμένες συστάσεις σε δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το TikTok, το Facebook και το Instagram. Η νομοθεσία επιβάλλει στους παρόχους να ενημερώνουν τους πολίτες για τα κριτήρια ταξινόμησης του περιεχομένου και να προσφέρουν επιλογές εξατομίκευσης που δεν βασίζονται στην κατάρτιση προφίλ. Στον τομέα της διαφήμισης, οι πλατφόρμες οφείλουν να επισημαίνουν τις πληρωμένες καταχωρίσεις και να διατηρούν αποθετήρια με λεπτομέρειες για τις καμπάνιες. Η διαφάνεια αυτή επεκτείνεται και στην εποπτεία των αλγορίθμων, με στόχο την προστασία των χρηστών από χειραγωγικές πρακτικές στη ροή των δεδομένων τους.
Αυστηρά μέτρα προστασίας για τους ανήλικους χρήστες
Στο πλαίσιο της επιβολής των κανόνων, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο σαράντα πέντε εκατομμυρίων ευρώ στην πλατφόρμα X για τη μη συμμόρφωση του αποθετηρίου διαφημίσεών της. Επιπλέον, οι στοχευμένες διαφημίσεις που απευθύνονται σε ανήλικους απαγορεύονται στην ΕΕ από το 2024, με εταιρείες όπως η Meta και το Snapchat να έχουν ήδη συμμορφωθεί. Η νομοθεσία απαγορεύει επίσης τη στόχευση βάσει ευαίσθητων δεδομένων, όπως οι πολιτικές απόψεις και ο γενετήσιος προσανατολισμός. Αυτά τα μέτρα προστατεύουν την ιδιωτικότητα των χρηστών και αποτρέπουν την εκμετάλλευση προσωπικών πληροφοριών για εμπορικούς σκοπούς, διασφαλίζοντας ένα ασφαλέστερο ψηφιακό περιβάλλον.
Τον Ιούλιο του 2025, υιοθετήθηκαν νέες κατευθυντήριες γραμμές που εστιάζουν στην καταπολέμηση του εθιστικού σχεδιασμού και του κυβερνοεκφοβισμού στις πλατφόρμες. Οι οδηγίες περιλαμβάνουν την απενεργοποίηση των αποδείξεων ανάγνωσης και την ενίσχυση της επαλήθευσης της ηλικίας για την προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών. Αναπτύσσεται ήδη μια πιλοτική λύση που επιτρέπει την επιβεβαίωση της ηλικίας χωρίς την αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων, με στόχο τον περιορισμό της πρόσβασης σε επιβλαβές περιεχόμενο. Από τον Οκτώβριο του 2025, το σύστημα αυτό θα υποστηρίζει τη χρήση διαβατηρίων και ταυτοτήτων, προσφέροντας ένα νέο πρότυπο για τη διαδικτυακή διασφάλιση των ανηλίκων.
Οι πάροχοι που έχουν χαρακτηριστεί ως VLOP, με περισσότερους από 45 εκατομμύρια χρήστες, υπόκεινται σε αυστηρότερη εποπτεία. Έχουν οριστεί 60 αξιόπιστες πηγές επισήμανσης, οι οποίες αποτελούνται από εμπειρογνώμονες στον εντοπισμό τρομοκρατικού περιεχομένου και απάτης. Οι πλατφόρμες υποχρεούνται να αντιμετωπίζουν με προτεραιότητα τις ειδοποιήσεις από αυτές τις πηγές, διασφαλίζοντας την ταχεία αφαίρεση επιβλαβούς περιεχομένου. Η συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών επιτρέπει τον αποτελεσματικό έλεγχο των συστημάτων συστάσεων, υποχρεώνοντας τις εταιρείες να προσαρμόζουν τις διεπαφές τους ώστε να εγγυώνται την ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών σε καθημερινή βάση.
Η ακεραιότητα των εκλογών και οι αγορές
Για την προστασία του δημοκρατικού διαλόγου, εκδόθηκαν κατευθυντήριες γραμμές τον Μάρτιο του 2024 σχετικά με την ακεραιότητα των εκλογών στο διαδίκτυο. Πλατφόρμες όπως η Bing και η Google βελτίωσαν την ποιότητα των αποκρίσεων των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, ενώ η Meta δεσμεύτηκε για την επισήμανση των deepfakes. Τα μέτρα αυτά στοχεύουν στον μετριασμό των κινδύνων παραπληροφόρησης και στην προστασία της ελευθερίας έκφρασης κατά τις εκλογικές περιόδους. Η Πράξη απαιτεί από τις μεγάλες μηχανές αναζήτησης να αναλύουν τους κινδύνους που συνδέονται με τον πολιτικό λόγο και να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα για τη διασφάλιση της ενημέρωσης.
Στις διαδικτυακές αγορές, η νομοθεσία επιβάλλει την ιχνηλασιμότητα των εμπόρων, υποχρεώνοντας τους παρόχους να επαληθεύουν την ταυτότητα των πωλητών πριν την έναρξη των συναλλαγών. Σε περίπτωση πώλησης παράνομων αγαθών, οι πλατφόρμες πρέπει να ενημερώνουν αμέσως τους καταναλωτές και να παρέχουν επιλογές έννομης προστασίας. Το AliExpress δεσμεύτηκε να θολώνει αυτόματα αντικείμενα για ενηλίκους που ήταν προηγουμένως ορατά σε παιδιά, ενισχύοντας ταυτόχρονα τους μηχανισμούς αναφοράς. Αρκετοί πάροχοι έχουν δημιουργήσει ειδικές ιστοσελίδες ανάκλησης προϊόντων, επιτρέποντας στους αγοραστές να ενημερώνονται για επικίνδυνα εμπορεύματα που εντοπίστηκαν στις ψηφιακές αγορές κατά το τελευταίο εξάμηνο.
Μέχρι σήμερα, έχουν ξεκινήσει δεκαέξι διαδικασίες από την Επιτροπή και τους συντονιστές ψηφιακών υπηρεσιών για τη διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης με τους νέους κανόνες. Σημαντικά αποτελέσματα αποτελούν η απόσυρση του προγράμματος TikTok Lite από την ΕΕ και η ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας στο AliExpress. Οι έρευνες αυτές επικεντρώνονται στην προστασία των ανηλίκων και στην καταπολέμηση της διαδικτυακής απάτης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η συνεχή εποπτεία διασφαλίζει ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες παραμένουν υπόλογες, προσφέροντας ένα περιβάλλον όπου τα δικαιώματα των χρηστών προστατεύονται με τρόπο ουσιαστικό και διαφανή.
