Σε μία εποχή που οι διάφορες διαδικτυακές υπηρεσίες έχουν εξελιχθεί σε εργαλεία για την πραγματοποίηση μίας σειράς εργασιών, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο, μία φήμη που κυκλοφόρησε πρόσφατα στο διαδίκτυο, σύμφωνα με την οποία η Google θα τερμάτιζε τη λειτουργία του Gmail μέχρι τον Αύγουστο του 2024 (που κατά σατανική σύμπτωση ξεκίνησε την πρωταπριλιά του 2004), ήρθε να μας υπενθυμίσει μία έντονη ευπάθεια της ψηφιακής καθημερινότητας που έχουμε χτίσει όλα αυτά τα χρόνια.
Η φάρσα, η οποία έγινε viral, προκάλεσε ανησυχία μεταξύ της τεράστιας βάσης χρηστών της συγκεκριμένης υπηρεσίας, αναδεικνύοντας το πόσο εύθραυστη είναι η εξάρτηση μας από τέτοιες web services. Παρά το ότι η Google διέψευσε άμεσα τη φήμη και διαβεβαίωσε τους χρήστες ότι δεν σκοπεύει να τερματίσει τη λειτουργία του Gmail, το επεισόδιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως έναυσμα για έναν κρίσιμο διάλογο σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με την εξάρτηση μας από τις δωρεάν υπηρεσίες, που παρέχονται από μία σειρά τεχνολογικών κολοσσών.
Η φήμη, η οποία προβλήθηκε πάνω από ένα εκατομμύριο φορές, όχι μόνο καταδεικνύει το πόσο εύκολο είναι να διαδοθεί ένα fake news, αλλά φέρνει στην επιφάνεια και μία σειρά από σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη σταθερότητα και την αξιοπιστία υπηρεσιών που συχνά λαμβάνουμε ως δεδομένες. Σε έναν κόσμο όπου πάνω από 1,8 δισεκατομμύρια χρήστες βασίζονται στην εφαρμογή της Google για τις προσωπικές και επαγγελματικές επικοινωνίες τους, η σκέψη και μόνο πως θα μπορούσε να υπάρξει ένας τερματισμός της λειτουργιάς της, όσο αβάσιμος και αν είναι, μας κάνει να σκεφτόμαστε το χάος στο οποίο θα οδηγούσε.
Φυσικά, η εξάρτηση από τις διάφορες ψηφιακές πλατφόρμες δεν αφορά μόνο στο Gmail, αλλά περιλαμβάνει μία σειρά υπηρεσιών που μας διευκολύνουν καθημερινά: από την αποθήκευση αρχείων στο cloud και την κοινή χρήση εγγράφων, έως τη διαχείριση πελατειακών σχέσεων. Η συγκέντρωση αυτών των υπηρεσιών στα χέρια λίγων εταιρειών, παρουσιάζει έναν κίνδυνο: την πιθανότητα ξαφνικών αλλαγών, περιορισμών ή διακοπών, με ελάχιστες έως μηδενικές δυνατότητες αντιμετώπισης ενός τέτοιου συμβάντος. Το σενάριο, αν και υποθετικό στην περίπτωση του Gmail, χρησιμεύει ως προειδοποίηση, προτρέποντας σε επαναξιολόγηση της στρατηγικής μας.
Οι συνέπειες τέτοιων υπερβολικών εξαρτήσεων είναι πολλαπλές, επηρεάζοντας όχι μόνο τη συνέχεια των επιχειρηματικών λειτουργιών, αλλά επίσης την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα των ευαίσθητων δεδομένων. Απέναντι σε αυτές τις ανησυχίες, τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι απλοί χρήστες, καλούνται να εξετάσουν εναλλακτικές λύσεις, για να διασφαλιστούν από πιθανές διαταραχές. Κάτι τέτοιο απαιτεί προσεκτική εξέταση των ψηφιακών πρακτικών που υιοθετούν, συμπεριλαμβανομένης της διαφοροποίησης των παρόχων που επιλέγουν, της αξιολόγησης των δωρεάν έναντι των επί πληρωμή υπηρεσιών, αλλά και της εφαρμογής ισχυρών μέτρων δημιουργίας backup.
Η διαφοροποίηση αναδεικνύεται ως βασική στρατηγική για τον μετριασμό των κινδύνων που συνδέονται με την εξάρτηση από έναν και μόνο πάροχο (δωρεάν) υπηρεσιών. Με τη διασπορά αυτής της ψηφιακής εξάρτησης σε πολλαπλές πλατφόρμες, οι χρήστες και οι επιχειρήσεις μπορούν να διασφαλίσουν ότι ένα πιθανό πρόβλημα δεν θα παραλύσει τις δραστηριότητές τους. Εντούτοις, αυτή η προσέγγιση παρουσιάζει τις δικές της προκλήσεις, καθώς απαιτεί προσεκτική επιλογή και διαχείριση των υπηρεσιών, για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας και της συνοχής της εργασίας μας.
Και φυσικά, σε αυτό το άρθρο δεν θέτουμε και άλλα, γνωστά ζητήματα, γύρω από τις δωρεάν υπηρεσίες. Κυρίως, αναφερόμαστε σε λογικές «τίποτα δεν είναι δωρεάν, για όλα πληρώνεις κάπως» και «πληρώνεις με τα δεδομένα σου». Αυτές είναι επιπρόσθετες ανησυχίες που θα πρέπει να λάβει κάποιος υπ’ όψη του. Από την άλλη, το ότι θα πληρώσεις για κάτι, δεν εγγυάται ότι δεν θα υπάρξει και εκεί κάποιο πρόβλημα ή δυσλειτουργία, ή ακόμη και ολοκληρωτική διακοπή. Απλώς, με το δωρεάν λαμβάνεις κάτι «όπως είναι» χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν είναι ποιοτικό. Απλώς, η άλλη πλευρά δεν είναι υποχρεωμένη να στο παρέχει για όσο θέλεις ή για πάντα.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Infocom
