Συνολικές απώλειες ύψους 2,19 δισεκατομμυρίων δολαρίων προκάλεσε η παγκόσμια απάτη μέσω τεχνολογίας deepfake, σύμφωνα με νέα έρευνα της Surfshark. Η οικονομική ζημία κορυφώθηκε κατά το 2025, όταν αναφέρθηκαν απώλειες 1,65 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ποσό έχει ήδη αγγίξει τα 96 εκατομμύρια δολάρια. Το φαινόμενο πλήττει οριζόντια την παγκόσμια οικονομία, με την τεχνητή νοημοσύνη να χρησιμοποιείται για τη δημιουργία συνθετικών βίντεο, εικόνων και ήχου που παραπλανούν επενδυτές και στελέχη επιχειρήσεων σε ολόκληρο τον πλανήτη, καθιστώντας την εμπιστοσύνη στο ψηφιακό περιβάλλον μεταβαλλόμενη.
Οι ψευδείς ενδείξεις υποστήριξης από κυβερνητικούς αξιωματούχους ή διασημότητες αποτελούν την πιο αποτελεσματική τακτική των δραστών, προκαλώντας ζημίες 1,13 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η συγκεκριμένη μέθοδος αντιπροσωπεύει το 52% των συνολικών αναφερθεισών απωλειών, καθώς τα θύματα πείθονται να συμμετάσχουν σε ανύπαρκτες επενδυτικές ευκαιρίες μέσω πειστικών συνθετικών βίντεο. Οι επιθέσεις σε εταιρικό επίπεδο ακολουθούν στη δεύτερη θέση με ποσοστό 25%, όπου οι εγκληματίες υποδύονται διευθύνοντες συμβούλους για να εγκρίνουν μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές ή να τοποθετήσουν κακόβουλους παράγοντες σε θέσεις εργασίας. Άλλες κατηγορίες που συνεισφέρουν περιλαμβάνουν την κλοπή ταυτότητας για τραπεζικά δάνεια, τις απάτες αισθηματικού τύπου και την πλαστοπροσωπία μελών της οικογένειας, η οποία σημειώνει αυξητική τάση στις διεθνείς αναφορές κυβερνοεγκλήματος.
ΗΠΑ και Μαλαισία ηγούνται στις παγκόσμιες ζημίες
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τον βασικότερο στόχο παγκοσμίως, καταγράφοντας απώλειες 712 εκατομμυρίων δολαρίων από απάτες που σχετίζονται με deepfakes. Στον εταιρικό τομέα των ΗΠΑ εντοπίζεται το 43% αυτών των ζημιών, με τις επιθέσεις να περιλαμβάνουν από δόλιες μεταφορές χρημάτων έως την τοποθέτηση ψεύτικων υποψηφίων σε θέσεις τηλεργασίας. Σημαντικό ποσοστό καταλαμβάνει η τάση πλαστοπροσωπίας μελών της οικογένειας, η οποία ευθύνεται για το 17% του αμερικανικού συνόλου, αγγίζοντας τα 124 εκατομμύρια δολάρια. Παρόλο που το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται και σε άλλες χώρες, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκεντρώνουν αυτή τη στιγμή το 99,9% των παγκόσμιας οικονομικής ζημίας στη συγκεκριμένη κατηγορία, γεγονός που υποδηλώνει την εξειδίκευση των δραστών στη στόχευση Αμερικανών πολιτών.
Η Ευρώπη εκπροσωπείται στην πρώτη δεκάδα των οικονομικών απωλειών από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σουηδία και την Ισπανία. Το Ηνωμένο Βασίλειο ηγείται στην ευρωπαϊκή ήπειρο με 149 εκατομμύρια δολάρια, ενώ ακολουθούν η Σουηδία με 63 εκατομμύρια και η Ισπανία με 56 εκατομμύρια δολάρια. Στις τρεις αυτές χώρες, το 90% των ζημιών προήλθε από deepfakes διασημοτήτων που προωθούσαν ψευδείς επενδύσεις. Στην Ασία, η Μαλαισία κατέγραψε απώλειες 502 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το Χονγκ Κονγκ ηγείται στις απάτες αισθηματικού τύπου με 105 εκατομμύρια δολάρια. Η Ινδονησία αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς το 99,4% των ζημιών της αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την παράκαμψη τραπεζικής ασφάλειας, στοχεύοντας άμεσα στην έκδοση παράνομων δανείων.
Μεθοδολογία συλλογής δεδομένων από διεθνείς οργανισμούς
Η μελέτη βασίστηκε σε συνδυασμένα δεδομένα από τη Βάση Δεδομένων Περιστατικών AI, το Resemble.AI και τον ΟΟΣΑ για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2019 έως τον Μάρτιο του 2026. Στην ανάλυση περιλήφθηκαν περιστατικά που αφορούσαν τη δημιουργία συνθετικών βίντεο, εικόνων ή ήχου, τα οποία επιβεβαιώθηκαν από δημοσιογραφικές αναφορές με τεκμηριωμένες οικονομικές απώλειες. Οι ερευνητές της Surfshark σημειώνουν ότι τα στοιχεία αυτά αποτελούν μια συντηρητική εκτίμηση, καθώς βασίζονται αποκλειστικά σε δημόσια αναφερθέντα δεδομένα σε πολλές γλώσσες. Κάθε περιστατικό κατηγοριοποιήθηκε ανάλογα με τη χώρα-στόχο και τον συγκεκριμένο φορέα επίθεσης, παρέχοντας μια αναλυτική εικόνα της εξέλιξης του ψηφιακού εγκλήματος και των μεθόδων που χρησιμοποιούν οι οργανωμένες ομάδες κυβερνοεγκληματιών.
Η εξάπλωση των φθηνών και ευρέως διαθέσιμων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης έχει μειώσει το κόστος των απατών, επιτρέποντας στους δράστες να αναπτύσσουν νέες παραλλαγές επιθέσεων. Προηγούμενα στοιχεία της Surfshark για το 2025 έδειξαν ότι το 83% των απωλειών από deepfakes προήλθε από πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, με το Facebook να αποτελεί τον βασικότερο χώρο δράσης. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τάσεις που παρατηρούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως η πλαστοπροσωπία συγγενικών προσώπων, αναμένεται να επεκταθούν σύντομα και σε διεθνές επίπεδο. Η δυσκολία διάκρισης μεταξύ αυθεντικού και συνθετικού περιεχομένου καθιστά την ενίσχυση των μέτρων κυβερνοασφάλειας αναγκαία για οργανισμούς και ιδιώτες που επιδιώκουν να προστατεύσουν τα ψηφιακά τους περιουσιακά στοιχεία.
