Το bitcoin είναι ένα peer-to-peer σύστημα πληρωμών και ένα ψηφιακό συνάλλαγμα ανοιχτού κώδικα που επιτρέπει τις χωρίς διαμεσολάβηση, άμεσες, εγχρήματες συναλλαγές.
Η δημιουργία του «ψηφιακού νομίσματος»
Η ιδέα ενός «cryptocurrency», ενός νομίσματος δηλαδή που χρησιμοποιεί μεθόδους κρυπτογράφησης τόσο για τη δημιουργία και διαχείριση ψηφιακών χρημάτων όσο και για την εγκυρότητα των συναλλαγών, λέγεται ότι «γεννήθηκε» στα τέλη του 20ου αιώνα.
Ωστόσο η «εκκόλαψη» της ιδέας, πραγματοποιήθηκε εν μέσω οικονομικής κρίσης, όταν το 2009 δημιουργήθηκε από τον πτυχιούχο φυσικής Satoshi Nakamoto, ο πρώτος client ανοιχτού κώδικα, από τον οποίο προήλθαν τα bitcoins, ανάγοντάς τον σε «μύθο» στους κύκλους των προγραμματιστών που ασχολούνται με τα ψηφιακά νομίσματα.
Η αφορμή για τη δημιουργία τους, φημολογείται πως δόθηκε από τα ίδια τα βιώματα του Nakamoto, ο οποίος όντας απολυμένος μέσα στη δεκαετία του ’90, αδυνατούσε να πληρώσει τις δόσεις του στεγαστικού δανείου με αποτέλεσμα η τράπεζα να προβεί σε κατάσχεση. Θέλοντας λοιπόν να εκφράσει την αντίδρασή του ενάντια στις δεσμεύσεις του τραπεζικού συστήματος, επινόησε ένα εργαλείο που «καταργεί» τα πιστωτικά ιδρύματα.
Ο Nakamoto ζει πλέον σε ένα απομονωμένο σπίτι στη νότια Καλιφόρνια, έχοντας στην κατοχή του bitcoins αξίας περίπου 400 εκατ. δολ. Εντούτοις, έχει σταματήσει από το 2011 να δημοσιεύει στοιχεία για τον κώδικά του, όπως επίσης έχει διακόψει κάθε επαφή με το Bitcoin Foundation.
Η «εξόρυξη» των Bitcoins
Κάθε ώρα «κόβονται» ψηφιακά 150 bitcoins, με το ρυθμό παραγωγής τους να ορίζεται στα 25 bitcoins ανά δεκάλεπτο. Ο ρυθμός παραγωγής θα μειωθεί στο μισό το 2017 και θα μειώνεται κατά μισό κάθε 4 χρόνια. Ο συνολικός αριθμός που θα κοπεί είναι συγκεκριμένος, και θα φτάσει τα 21 εκατ. νομίσματα, όχι νωρίτερα όμως από το 2140.
Τα παραγόμενα bitcoins τα παίρνουν ιδιώτες, οι επονομαζόμενοι «miners», που μέσω μιας τεχνικής διαδικασίας τα μεταφέρουν από την «πηγή» τους σε άλλους ιδιώτες (mining), εξασφαλίζοντας τη λειτουργία του συστήματος.
Οι miners διατηρούν στην κατοχή τους μέρος των Bitcoins που κάνουν mining, καθώς όσο θα περιορίζεται η διαθεσιμότητα των bitcoins, τόσο θα ανεβαίνει η αξία τους. Έτσι οι miners θα έχουν μεν λιγότερα bitcoins, αλλά μεγαλύτερης αξίας.
Όπως γίνεται αντιληπτό λοιπόν, τα bitcoins δεν υπάρχουν σε καμία επίσημη μορφή κερμάτων ή χαρτονομισμάτων. Δεν παράγονται από συγκεκριμένη χώρα ούτε ελέγχονται από συγκεκριμένη τράπεζα. Η παραγωγή, αποθήκευση και διακίνησή τους, καθώς και όλες οι συναλλαγές με αυτά, πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή.
Δυνητικά μπορεί οποιοσδήποτε να γίνει «miner» και να αρχίσει την «εξόρυξη», εφόσον διαθέτει τις κατάλληλες γνώσεις και τον απαραίτητο εξοπλισμό. Παρόλα αυτά, ο ανταγωνισμός μεταξύ των «miners» σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι μεγάλος.
Χρήσεις των Bitcoins
Τα Bitcoins χρησιμοποιούνται κυρίως για αγορά αγαθών και υπηρεσιών. Ωστόσο έχουν ανταλλακτική αξία, επιτρέποντας την μετατροπή τους σε μετρητά, αφού η ισοτιμία τους ορίζεται καθημερινά (Bitcoin Gold, Bitcoin Ticker και Bitcoin App. κ.α.).
Κίνδυνοι των Bitcoins
Μπορεί η συνολική τους αξία να αγγίζει το 1 δισ. δολ., αλλά αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από ένας αριθμός. Ανάλογα με τα «προβλήματα» που εμφανίζονται στον ψηφιακό κόσμο, η τιμή τους, όπως σε όλα τα νομίσματα, ανεβοκατεβαίνει. Στα bitcoins όμως, οι διακυμάνσεις της αξίας τους είναι μάλλον πολύ πιο απότομες από τα κοινά νομίσματα.
Από το 2009 μέχρι και τις αρχές του 2010 το bitcoin δεν είχε καμία απολύτως αξία. Με τις πρώτες συναλλαγές στις χρηματαγορές το Απρίλιο του ίδιου έτους, η αξία του κάθε bitcoin έφτανε μετά βίας τα 0,14 δολ., ενώ έναν χρόνο μετά, ξεπέρασε τα 27,2 δολ. Στο γεγονός αυτό συντέλεσαν οι δημοσιεύσεις άρθρων που εν ολίγοις συνέδεαν τη χρήση των bitcoins με ξέπλυμα χρήματος και με εμπόριο ναρκωτικών, ανεβάζοντας κατακόρυφα το ενδιαφέρον και τη ζήτηση του «ψηφιακού νομίσματος».
Στις αρχές Δεκεμβρίου του 2013 το bitcoin έφτασε να αξίζει μεταξύ 1200-1400 δολ. αναλόγως του Bitcoin Exchange, όμως στα μέσα του ίδιου μήνα έπεσε κάτω από τα 550 δολ.
Σήμερα (13/3/2014), η ανταλλακτική τους αξία φτάνει τα 645 δολ. με την πτώση να οφείλεται κυρίως σε κάποια περιστατικά παραβίασης ασφαλείας, τα οποία κλόνισαν την εμπιστοσύνη των επίδοξων χρηστών του bitcoin. Ας μη ξεχνάμε ότι σε οποιοδήποτε μη ανταλλακτικό (δηλ. μονεταριστικό) σύστημα, η αξία είναι μία παραδοχή και βασίζεται στην εμπιστοσύνη.
Επίσης ένας ακόμη κίνδυνος που προκύπτει από τη χρήση του bitcoin είναι ότι οι συναλλαγές δεν είναι αναστρέψιμες. Αυτό σημαίνει ότι από τη στιγμή που θα πληρώσει κάποιος ένα αγαθό ή υπηρεσία με bitcoin, δεν υπάρχει η έννοια της πίστωσης ή της επιστροφής «χρημάτων».
