Α. Σήμερα: ισχυρά θεμέλια, ανάγκη για τα επόμενα βήματα
Τα τελευταία χρόνια το Ελληνικό Δημόσιο έχει κάνει μεγάλη πρόοδο στην ανάπτυξη συστημάτων πληροφορικής πρωτίστως για την ψηφιακή εξυπηρέτηση των πολιτών και των επιχειρήσεων, με σημείο αναφοράς την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη gov.gr. Επιπρόσθετα, δράσεις όπως η ψηφιοποίηση μεγάλου όγκου έγχαρτων αρχείων των φορέων της κυβέρνησης έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την δημιουργία επιπλέον ψηφιακών υπηρεσιών μεγάλης αξίας για τους πολίτες. Η εθνική ψηφιακή πολιτική έχει ήδη αποτυπωθεί σε επίσημα κείμενα προτεραιοτήτων.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η επιτάχυνση της παραγωγικής ικανότητας ανάπτυξης εφαρμογών και συστημάτων λογισμικού, ο εκσυγχρονισμός και η ενοποίηση απαρχαιωμένων πληροφοριακών συστημάτων με τρόπο που να διασφαλίζει ασφάλεια, ποιότητα και έλεγχο κόστους.
Β. Αύριο: περισσότερες ανάγκες, αυστηρότερα χρονικά όρια, περιορισμένοι οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι
Το ερχόμενο διάστημα οι ανάγκες για εφαρμογές λογισμικού – καθώς και για τροποποιήσεις και βελτιώσεις σε αυτές που ήδη λειτουργούν – θα πολλαπλασιαστούν (διαλειτουργικότητα, αξιοποίηση δεδομένων, νέες υπηρεσίες, συνεχείς κανονιστικές προσαρμογές, κλπ.), ενώ οι δημόσιες επενδύσεις οφείλουν να “τρέξουν” μέσα σε σαφή ευρωπαϊκά χρονοδιαγράμματα. Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προβλέπει ολοκλήρωση οροσήμων έως 31 Αυγούστου 2026 και τελικές πληρωμές έως 31 Δεκεμβρίου 2026. Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνονται κίνδυνοι καθυστερήσεων και διοικητικές/διαγωνιστικές πιέσεις στην υλοποίηση των έργων.
Σε αυτό το περιβάλλον, ζητούμενο είναι η ελεγχόμενη βελτίωση της παραγωγικότητας για ταχύτερη παράδοση εφαρμογών, χωρίς έκπτωση σε ασφάλεια, συμμόρφωση και με αυξημένα χαρακτηριστικά διακυβέρνησης αλλά και ταυτόχρονα με αξιοποίηση των επενδύσεων που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, όπως για παράδειγμα των υποδομών του κυβερνητικού νέφους (G-Cloud).
Γ. Low-code για την ανάπτυξη εφαρμογών: ορισμός και τι αλλάζει με την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ)
Το low–code είναι καθιερωμένη μεθοδολογία ανάπτυξης εφαρμογών χωρίς να απαιτείται συγγραφή προγραμματιστικού κώδικα. Οι πλατφόρμες low-code μειώνουν τον χρόνο και το κόστος ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων, αξιοποιώντας μια σειρά από μοναδικά πλεονεκτήματα μεταξύ των οποίων είναι και η συμμετοχή μη τεχνικού προσωπικού στην διαδικασία της ανάπτυξης εφαρμογών. Στόχος είναι ταχύτερη ανάπτυξη με έλεγχο της ποιότητας των παραδοτέων, κάτω από κεντρική διακυβέρνηση.
Με την ενσωμάτωση δυνατοτήτων τεχνητής νοημοσύνης, κατά τα τελευταία δύο χρόνια, το low-code πλέον αποκτά πρόσθετη αξία, καθώς:
- Μειώνει σημαντικά τον χρόνο παράδοσης, εξαλείφει διάφορες κατηγορίες σφαλμάτων και διασφαλίζει την ποιότητα σε όλο τον κύκλο ζωής της ανάπτυξης συστημάτων λογισμικού,
- Ενισχύει την τεκμηρίωση και τον ποιοτικό έλεγχο,
- Διασφαλίζει την άμεση απόκριση σε αλλαγές (θεσμικές/κανονιστικές/λειτουργικές).
Για το Ελληνικό Δημόσιο, αυτό συμβαδίζει και με το θεσμικό πλαίσιο: απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας (NIS2) και υπεύθυνης χρήσης τεχνητής νοημοσύνης (Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη)
Δ. Οφέλη για το Ελληνικό Δημόσιο
- Παραγωγικότητα και αποτελεσματικότητα σε συνθήκες μειωμένων πόρων και χρόνου.
- Οικονομίες κλίμακας μέσω τυποποίησης και επαναχρησιμοποίησης components/τυποποιημένες ροές/διασυνδέσεις/ κλπ.).
- Κεντρικός έλεγχος ασφάλειας και ποιότητας (διακυβέρνηση, ιχνηλασιμότητα, τεκμηρίωση).
- Ταχύτερη προσαρμογή σε θεσμικές και κανονιστικές αλλαγές που πρέπει να εφαρμοστούν – κάποιες φορές εσπευσμένα.-
- Δυνατότητα ανάπτυξης και συντήρησης εφαρμογών από μη τεχνικό προσωπικό του δημοσίου, (επιχειρησιακοί χρήστες) γεγονός που μειώνει το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας.
- Ευθυγράμμιση με διεθνείς τάσεις για ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και επιτάχυνση ανάπτυξης εφαρμογών, όπου η τεχνητή νοημοσύνη και τα “AI code assistants” αναδεικνύονται ως τεχνολογίες με μετασχηματιστικό αποτύπωμα στον δημόσιο τομέα. *Gartner Top Government Tech Trends * Gartner Hype Cycle for Digital Government
Ε. Γιατί Jaggle.eu για το Ελληνικό Δημόσιο
Το Jaggle.eu είναι ελληνική, enterprise–grade πλατφόρμα low-code για την ανάπτυξη επιχειρησιακών εφαρμογών, με ενσωματωμένες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης, αναπτυγμένη από την εταιρεία Comsys η οποία είναι κάτοχος της πνευματικής ιδιοκτησίας του προϊόντος.
Σημεία καταλληλότητας για τον Δημόσιο Τομέα
- Διακυβέρνηση: τυποποίηση, έλεγχος ποιότητας, ιχνηλασιμότητα ενεργειών (audit trail).
- Ασφάλεια: Πλήρης διαχείριση δικαιωμάτων χρήσης, έλεγχος πρόσβασης, παρακολούθηση και καταγραφή των ενεργειών των χρηστών.
- Εγκατάσταση και έλεγχος δεδομένων: υποστήριξη μοντέλων εγκατάστασης (G-Cloud /on-premises / hybrid) όπως απαιτείται οργανωτικά ή κανονιστικά.
- Διασύνδεση και ενοποίηση: μέσω Application Programming Interfaces (APIs) και άλλων έτοιμων στοιχείων για διασύνδεση με υφιστάμενα μητρώα και πληροφοριακά συστήματα.
- Αυτοματοποιημένη τεκμηρίωση: κρίσιμο χαρακτηριστικό για ελέγχους, αλλαγές και παραλαβές των έργων από τους δικαιούχους φορείς.
- Τοπική Υποστήριξη με μια λύση που είναι εφάμιλλη των αντίστοιχων προϊόντων της διεθνούς αγοράς.
ΣΤ. Διεθνή παραδείγματα χρήσης low-code από κυβερνητικούς φορείς
Η αξιοποίηση του low-code στον δημόσιο τομέα είναι πλέον καθιερωμένη πρακτική πλέον υιοθετείται από πολλές κυβερνήσεις με εξαιρετικά αποτελέσματα.
Ενδεικτικά παραδείγματα είναι:
Ελλάδα
Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα
Jaggle.eu
Πορτογαλία
INCM – Imprensa Nacional–Casa da Moeda
Η INCM έχει αξιοποιήσει πλατφόρμα low-code (για λύσεις που συνδέονται με υπηρεσίες του πορτογαλικού κράτους).
Γερμανία
MODULE-F The building block for digital administration
Επίσημα παρουσιασμένη low-code/no-code πλατφόρμα που στοχεύει στην επιτάχυνση εσωτερικής διοικητικής ψηφιοποίησης.
Valantic Secures Nationwide Framework Contract for Low-Code Implementation
Nationwide Framework Contract for Low-Code Implementation
Schleswig-Holstein utilizes low-code development
Χρήση low-code για ψηφιακή δημόσια διοίκηση
Ηνωμένο Βασίλειο
Worcestershire County Council
Case study για low-code με μετρήσιμα οφέλη απόδοσης.
Department for Environment Food and Rural Affairs
Low–code adoption επίσημο κυβερνητικό blog.
Ζ. Πρόταση για ένα στρατηγικό σχέδιο εφαρμογής AI-Powered Low-Code για το Ελληνικό Δημόσιο
- Αξιολόγηση και πιλοτική εφαρμογή της πλατφόρμας Jaggle.eu από φορείς του Ελληνικού Δημοσίου.
- Ανάπτυξη εφαρμογών σε οργανισμούς με επιχειρησιακή πολυπλοκότητα, υψηλό αντίκτυπο των λύσεων και σημαντικό κοινωνικό όφελος.
- Ανάπτυξη εφαρμογών σε περιπτώσεις που απαιτείται ταχύτητα στην παράδοση.
- Μεταφορά τεχνογνωσίας με εκπαίδευση στελεχών φορέων του δημοσίου στην πλατφόρμα Jaggle.eu και με στόχο την συμμετοχή επιχειρησιακών χρηστών σε έργα ανάπτυξη πληροφοριακών συστημάτων.
- Ανάπτυξη και παράδοση ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού (Computed-based training).
Συμπέρασμα
Το low-code ενισχυμένο με τεχνολογίες παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI) επιταχύνει την ανάπτυξη επιχειρησιακών εφαρμογών, μειώνοντας τον χρόνο υλοποίησης σε ποσοστό μέχρι και 90%.
Ταυτόχρονα διαθέτει σημαντικά χαρακτηριστικά οφέλη τα οποία αντιμετωπίζουν όλες τις κατηγορίες του τεχνολογικού χρέους, το οποίο υπάρχει ενδογενώς σε όλες τις εφαρμογές του Δημοσίου Τομέα και είναι ο κύριος παράγοντας της χαμηλής εσωτερικής αξίας τους και της ταχείας απαξίωσης τους.
Το AI-powered low-code είναι η καθιερωμένη παγκοσμίως προσέγγιση που έχει επικρατήσει για την επίτευξη του επόμενου κύματος ψηφιακής μετάβασης, μέσα σε συνθήκες σοβαρής έλλειψης διαθέσιμων επαγγελματιών στον κλάδο των προγραμματιστών. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζει με τον βέλτιστο τρόπο προβλήματα προστασίας των συστημάτων από κυβερνοεπιθέσεις, διασφαλίζει ποιότητα των παραγόμενων προγραμμάτων και μείωση του κόστους σε ποσοστό μέχρι και 300%.
