Το 2024 καταγράφηκαν περισσότερες διακοπές του διαδικτύου, σε περισσότερες χώρες, από περισσότερους παραβάτες και με διασυνοριακή επέκταση, σύμφωνα με νέα έκθεση της Access Now και του συνασπισμού #KeepItOn. Όπως καταγράφεται στην έκθεση, το περασμένο έτος ήταν χρονιά-ρεκόρ σε όλα τα επίπεδα, επιβεβαιώνοντας ότι οι διακοπές του διαδικτύου αποτελούν συνεχή απειλή για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.
Το 2024, η Access Now και ο συνασπισμός #KeepItOn κατέγραψαν 296 διακοπές της λειτουργίας του διαδικτύου σε 54 χώρες, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2023, το οποίο ανερχόταν σε 283 διακοπές, σε 39 χώρες. Πρόκειται για αύξηση 35% στον αριθμό των χωρών όπου σημειώθηκαν διακοπές σε σύγκριση με το προηγούμενο υψηλό του 2022 (40 χώρες), ενώ επτά χώρες προστέθηκαν για πρώτη φορά στη λίστα των παραβατών. Καθώς η χρονιά έκλεινε, 47 ενεργές διακοπές συνεχίζονταν και το 2025, με 35 από αυτές να έχουν ήδη διαρκέσει πάνω από ένα έτος.
Η σύγκρουση αναδείχθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ως η κυριότερη αιτία διακοπών του διαδικτύου, με τους δράστες να διευρύνουν το φάσμα των εργαλείων που χρησιμοποιούν για να διακόψουν τη συνδεσιμότητα σε καταστάσεις πολέμου, συγκρούσεων και βίας. Οι τακτικές αυτές περιλάμβαναν τη χρήση συσκευών παρεμβολής, την αποκοπή καλωδίων, την καταστροφή υποδομών και το σαμποτάζ σε παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου. Παράλληλα, παρατηρήθηκε ανησυχητική αύξηση των διασυνοριακών διακοπών, με 25 τέτοιες περιπτώσεις που εφαρμόστηκαν από οκτώ δράστες, επηρεάζοντας ανθρώπους σε 13 χώρες. Σε αυτές περιλαμβάνονται διακοπές που πραγματοποιήθηκαν από τη Ρωσία στην Ουκρανία, το Ισραήλ στη Γάζα, καθώς και από την Ταϊλάνδη και την Κίνα στη Μιανμάρ.
Για πρώτη φορά από το 2018, η Ινδία υποχώρησε από την πρώτη στη δεύτερη θέση στη λίστα των χωρών με τις περισσότερες διακοπές, αν και οι αρχές της επέβαλαν 84 διακοπές – τον υψηλότερο αριθμό για μια δημοκρατία. Στην κορυφή της λίστας βρέθηκε η Μιανμάρ, όπου τουλάχιστον έξι διαφορετικοί φορείς, κυρίως υπό την ηγεσία του στρατιωτικού καθεστώτος, επέβαλαν 85 διακοπές. Το Πακιστάν επέβαλε 21 διακοπές, καταγράφοντας τον υψηλότερο αριθμό στην ιστορία του, ενώ η Ρωσία προχώρησε σε 19 διακοπές, εκ των οποίων επτά σημειώθηκαν στην Ουκρανία, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ευρείας κλίμακας εισβολής της.
Παρά τις διεθνείς προσπάθειες να τεκμηριωθεί η έκταση των επιπτώσεων των διακοπών του διαδικτύου, η έκθεση διαπιστώνει ότι οι παραβάτες κλιμακώνουν τις προσπάθειές τους «να φιμώσουν, να λογοκρίνουν και να καταστείλουν την ελεύθερη επικοινωνία, εκμεταλλευόμενοι την ατιμωρησία». Ωστόσο, σύμφωνα με την Access Now και τον συνασπισμό #KeepItOn, η μάχη για την πλήρη εξάλειψη των διακοπών του διαδικτύου δεν πρέπει να σταματήσει.
Η έκθεση καταγράφει 103 διακοπές που σχετίζονται με συγκρούσεις σε 11 χώρες – αριθμός που συνιστά νέο ρεκόρ. Όπως αναφέρεται, τα εμπόλεμα μέρη χρησιμοποίησαν νέες μεθόδους για να τιμωρήσουν συλλογικά ή να τρομοκρατήσουν πληθυσμούς που βιώνουν πολέμους και βία. Χαρακτηριστικά, για πρώτη φορά καταγράφηκαν δύο περιπτώσεις όπου παραβάτες στόχευσαν δορυφορικές υπηρεσίες διαδικτύου LEO (Low Earth Orbit) στη Μιανμάρ, καθώς οι πολίτες τις χρησιμοποιούσαν όταν τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα είχαν καταρρεύσει. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύεται ως κρίσιμη, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι βασίζονται στη δορυφορική συνδεσιμότητα.
Άλλες κύριες αιτίες διακοπών ήταν οι διαδηλώσεις (74 διακοπές), οι εξετάσεις (16 διακοπές) και οι εκλογές (12 διακοπές) – καταστάσεις όπου η διακοπή της πρόσβασης στην πληροφορία έχει σοβαρές και μακροχρόνιες συνέπειες. Συνεχίζοντας μια ανησυχητική πολυετή τάση, οι αρχές συχνά επέβαλαν διακοπές για να συγκαλύψουν σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως δολοφονίες διαδηλωτών, στοχοποίηση αμάχων με αεροπορικές επιδρομές και παρεμπόδιση ανθρωπιστικής βοήθειας. Συνολικά, καταγράφηκαν 72 διακοπές που συνέπεσαν με σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε 17 χώρες.
Το 2024 καταγράφηκε επίσης ρεκόρ στον αποκλεισμό ψηφιακών πλατφορμών, με 71 αποκλεισμούς σε 35 χώρες. Σύμφωνα με την έκθεση, αυτός ο τύπος διακοπής είναι εξίσου απαράδεκτος με την πλήρη διακοπή του διαδικτύου, καθώς οι αρχές συχνά αποκλείουν πλατφόρμες επικοινωνίας –όπως ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης ή εφαρμογές μηνυμάτων– για να ελέγξουν τη ροή πληροφοριών ή να στοχεύσουν χρήστες συγκεκριμένων υπηρεσιών. Για πρώτη φορά, το Χ (πρώην Twitter) ήταν η πιο αποκλεισμένη πλατφόρμα παγκοσμίως. Παράλληλα, οι Signal, TikTok και Χ σημείωσαν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση αποκλεισμών σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Η μελέτη σημειώνει πως, παρότι οι «δράστες» των διακοπών του διαδικτύου αλλάζουν τακτικές και γίνονται όλο και πιο εξελιγμένοι, το ίδιο συμβαίνει και με τις συλλογικές προσπάθειες να σταματήσουν αυτές οι πρακτικές. Το 2024, η κοινωνία των πολιτών ενίσχυσε τις δράσεις της, με τον συνασπισμό #KeepItOn να παρακολουθεί εκλογές υψηλού κινδύνου σε 25 χώρες, να καταγγέλλει διακοπές που σχετίζονται με εξετάσεις στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και να τεκμηριώνει τις εμπειρίες των ανθρώπων που επηρεάστηκαν άμεσα.
Σημαντική ήταν επίσης η δέσμευση ηγετών στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το Μέλλον το 2024, όπου συμφωνήθηκε η αποφυγή διακοπών του διαδικτύου και η προστασία της ψηφιακής πρόσβασης, ως μέρος του Συμφώνου για το Μέλλον και του Παγκόσμιου Ψηφιακού Συμφώνου.
