Γράφει ο Β.Παπακωνσταντίνου
Δικηγόρος. PK Partners
Ομολογουμένως μακάβριο το θέμα, (ίσως η διάθεσή μου έχει επηρεαστεί από το εν γένει κλίμα στη χώρα), όμως είναι κάτι που ήθελα καιρό τώρα να αναφέρω και πρόσφατο άρθρο στον Economist μου έδωσε την κατάλληλη ευκαιρία. Με λίγα λόγια το ερώτημα είναι, τι γίνεται με την ψηφιακή μας ζωή αν, ό μη γένοιτο, συμβεί το μοιραίο;
Το πρόβλημα, αν λίγο το σκεφτεί κανείς, δεν είναι μικρό, καθώς αφορά πλέον τόσο περιουσιακά όσο και μη περιουσιακά, αλλά ανεκτίμητης αξίας κατά τα άλλα, αγαθά (του εκλιπόντος). Τα πρώτα για την ώρα κυρίως περιλαμβάνουν αγορασμένο Περιεχόμενο, ιδίως μουσική, για παράδειγμα στο iTunes, όμως αναμένεται η λίστα να αυξηθεί τόσο σε αντικείμενα (πχ. apps, ebooksκοκ.) όσο και σε οικονομική αξία σύντομα. Η περίπτωση με τα δεύτερα είναι ακόμα πιο σύνθετη, με την έννοια ότι οι συγγενείς του εκλιπόντος θα ήθελαν να έχουν πρόσβαση σε mailaccounts ή σε άλλα συνθηματικά (passwords) εφαρμογών, αρχείων ή και υπολογιστών/hardware, όμως αυτό χωρίς τη βοήθεια του παρόχου είναι αδύνατο.
Όπως υποψιαζόμουν, και επιβεβαιώνεται στο παραπάνω άρθρο, οι πάροχοι δεν έχουν ακόμα εκπονήσει σαφή πολιτική και οδηγίες προς τους χρήστες τους. Ιδίως σε σχέση με συνθηματικά και λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου φαίνεται πως άλλοι διαγράφουν τα αρχεία μετά θάνατον (AppleiCloud), άλλοι απαγορεύουν την πρόσβαση (Yahoo!, που αντιμετωπίζει δίκες στην Αμερική) και άλλοι δίνουν αντίγραφα (όχι πρόσβαση) στους νόμιμους κληρονόμους (Gmail). Σε σχέση με τα socialnetworks, το facebook για παράδειγμα επιτρέπει σε συγγενείς τη δημιουργία memorialpage, ή και να διαγράψουν το προφίλ, αλλά δεν χορηγεί πλήρες αντίγραφό του ή πρόσβαση. Ακόμα πιο δύσκολα είναι τα πράγματα με τα, άυλα, αγαθά που όμως έχουν οικονομική αξία. Για την ώρα φαίνεται πως τον μόνο που αφορά αυτό είναι η Appleμε το iTunes, η οποία φαίνεται πως για την ώρα αρνείται το κληρονομικό δικαίωμα, όμως όταν με το καλό προστεθούν και άλλοι (πχ. Amazon/Kindle), και τα αγαθά αποκτήσουν πραγματική αξία (πχ. ολόκληρη δισκοθήκη ή βιβλιοθήκη) τότε η αντιμετώπιση θα πρέπει να αλλάξει.
Το πιο σωστό είναι βέβαια οι διαθήκες από δω και πέρα να προβλέπουν ρητά, κυρίως παρέχοντας τα συνθηματικά/passwords και τους βασικούς λογαριασμούς/accounts που οι συγγενείς θα πρέπει να κατευθυνθούν. Όμως, ακόμα και εκτός Ελλάδας αυτό είναι ακόμα σπάνιο (αποδεικνύοντας για μια ακόμα φορά ότι στην ουσία διανύουμε μια μεταβατική περίοδο προς την πλήρη ενσωμάτωση της ψηφιακής κατάστασης στην ζωή μας, κάτι που ακόμα δεν έχει επιτευχθεί σχεδόν από κανένα). Διάφορες εταιρείες έχουν επίσης δραστηριοποιηθεί στον χώρο, παρέχοντας σχετικές υπηρεσίες. Για την ώρα πάντως απλά επισημαίνω το πρόβλημα και την (νομική) κατάσταση – καμία οδηγία άλλωστε δεν μπορώ να δώσω σχετικά, επειδή κινδυνεύω να χαρακτηριστώ αντίστοιχα!
