Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε ότι οι νόμοι που προκαλούν πλήγμα στην κρυπτογράφηση και που προβλέπουν εκτεταμένη διατήρηση δεδομένων παραβιάζουν την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση δηλώνοντας ότι «η επίμαχη νομοθεσία που προβλέπει τη διατήρηση όλων των επικοινωνιών στο Διαδίκτυο, για όλους τους χρήστες, την άμεση πρόσβαση των υπηρεσιών ασφαλείας στα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα χωρίς επαρκείς εγγυήσεις κατά της κατάχρησης και την απαίτηση αποκρυπτογράφησης κρυπτογραφημένων επικοινωνιών, όπως εφαρμόζεται σε κρυπτογραφημένες από άκρο σε άκρο επικοινωνίες, δεν μπορεί να θεωρηθεί απαραίτητο σε μια δημοκρατική κοινωνία».
Η νομοθεσία που αναφέρεται αφορά σε μια νομική διαμάχη που ξεκίνησε το 2017, μετά από αίτημα της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσίας, η οποία ζήτησε από το Telegram τεχνικές πληροφορίες για να βοηθήσει στην αποκρυπτογράφηση της επικοινωνίας ενός χρήστη. Ο ενάγων, Anton Valeryevich Podchasov, αμφισβήτησε την εντολή στη Ρωσία, αλλά η αξίωσή του απορρίφθηκε.
Το 2019, ο Podchasov πήγε το θέμα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η Ρωσία εντάχθηκε στο Συμβούλιο της Ευρώπης το 1996 και ήταν μέλος του έως ότου αποχώρησε, τον Μάρτιο του 2022, μετά την εισβολή της στην Ουκρανία. Επειδή η υπόθεση του 2019 προϋπήρχε της αποχώρησης, το ΕΔΑΔ συνέχισε να εξετάζει το θέμα.
Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο ρωσικός νόμος που απαιτεί από το Telegram «να αποκρυπτογραφεί κρυπτογραφημένες επικοινωνίες από άκρο σε άκρο συνεπάγεται την απαίτηση ότι οι πάροχοι τέτοιων υπηρεσιών αποδυναμώνουν τον μηχανισμό κρυπτογράφησης για όλους τους χρήστες». Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο θεωρεί ότι η απαίτηση αυτή είναι δυσανάλογη προς τους θεμιτούς στόχους επιβολής του νόμου.
Αν και η απόφαση του Δικαστηρίου είναι απίθανο να έχει κανένα αποτέλεσμα εντός της Ρωσίας, έχει σημασία για τις χώρες στην Ευρώπη που εξετάζουν παρόμοιους νόμους.
