Σε νέα φάση περνά η προσπάθεια επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα πολύ υψηλών ταχυτήτων στην Ευρώπη, με τον Κανονισμό 2024/1309 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να θέτει ένα πιο ενιαίο και πρακτικό πλαίσιο για την ανάπτυξη υποδομών gigabit. Στην Ελλάδα, οι ρυθμίσεις του κανονισμού αναμένεται να ενσωματωθούν μέσω νομοσχεδίου, οι βασικές κατευθύνσεις του οποίου παρουσιάστηκαν στο υπουργικό συμβούλιο χθες από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτριο Παπαστεργίου.
Η παρέμβαση της ΕΕ στοχεύει να αντιμετωπίσει δύο από τα βασικά εμπόδια που εξακολουθούν να επιβαρύνουν την ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών δικτύων, το υψηλό κόστος κατασκευής και τις χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες. Στόχος είναι να καταστεί ταχύτερη και οικονομικότερη η ανάπτυξη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας, ώστε έως το 2030 να επιτευχθεί καθολική κάλυψη gigabit για τα νοικοκυριά και πλήρης κάλυψη των κατοικημένων περιοχών με ασύρματα δίκτυα επιδόσεων αντίστοιχων του 5G.
Κεντρικό εργαλείο του νέου πλαισίου είναι η διευρυμένη δυνατότητα αξιοποίησης υφιστάμενων υποδομών. Οι πάροχοι αποκτούν ενισχυμένα δικαιώματα πρόσβασης σε αγωγούς, φρεάτια, στύλους, ιστούς και άλλες κατασκευές, αλλά και σε υποδομές δικτύων ενέργειας, ύδρευσης, αποχέτευσης, θέρμανσης και μεταφορών, με στόχο να περιοριστεί η ανάγκη για νέα έργα πολιτικού μηχανικού. Το πεδίο εφαρμογής επεκτείνεται και σε φορείς που παρέχουν συναφείς ευκολίες, όπως οι εταιρείες πύργων κινητής, αναγνωρίζοντας τον ρόλο τους στην ανάπτυξη των δικτύων 5G.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαθεσιμότητα πληροφόρησης. Μέσω ενός ενιαίου σημείου, οι φορείς θα μπορούν να αντλούν δεδομένα για υφιστάμενες υποδομές και για προγραμματισμένα έργα, με τις αρμόδιες αρχές να υποχρεούνται να παρέχουν τις σχετικές πληροφορίες ηλεκτρονικά εντός 10 εργάσιμων ημερών, με δυνατότητα περιορισμένης παράτασης. Το σύστημα αυτό αναμένεται να λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο για τον σχεδιασμό επενδύσεων και τον καλύτερο συντονισμό παρεμβάσεων.
Παράλληλα, ο κανονισμός προβλέπει παρεμβάσεις για τον καλύτερο συντονισμό τεχνικών έργων και την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης, με στόχο τη μείωση του διοικητικού βάρους για επιχειρήσεις και δημόσια διοίκηση. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση των ενδοκτιριακών υποδομών έτοιμων για οπτική ίνα, που θεωρούνται κρίσιμες για την αποτελεσματική διασύνδεση του τελικού χρήστη με δίκτυα gigabit.
Για την αποφυγή καθυστερήσεων και αδιεξόδων, τα κράτη μέλη καλούνται να ορίσουν ανεξάρτητα όργανα επίλυσης διαφορών, τα οποία θα παρεμβαίνουν σε περιπτώσεις διαφωνιών σχετικά με την πρόσβαση ή τους όρους χρήσης των υποδομών.
Ο νέος κανονισμός αντικαθιστά την οδηγία του 2014 και εισάγει ένα πιο δεσμευτικό και ομοιογενές πλαίσιο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιχειρώντας να επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιακών υποδομών.
