Η Cisco, η SAP, ο όμιλος e& Group και η Snowflake συγκαταλέγονται στις περισσότερες από 20 εταιρείες που στηρίζουν πλέον ενεργά την πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) για την αντιμετώπιση του χάσματος στις ψηφιακές δεξιότητες. Το WEF ανακοίνωσε ότι η πρωτοβουλία «Reskilling Revolution» στοχεύει στην εκπαίδευση 1 δισεκατομμυρίου ανθρώπων και στη δημιουργία προγραμμάτων μάθησης για 120 εκατομμύρια εργαζόμενους έως το έτος 2030. Το πρόγραμμα καλύπτει την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις ψηφιακές δεξιότητες, ενώ έχει σχεδιαστεί ειδικά για να ανοίξει τον κλάδο της τεχνολογίας σε άτομα που δεν διαθέτουν τυπικό τεχνικό υπόβαθρο, προετοιμάζοντάς τους για τις επερχόμενες οικονομικές και ενεργειακές αλλαγές.
Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται πλέον από περισσότερους από 350 οργανισμούς και 35 διευθύνοντες συμβούλους, ενώ εμπλέκονται ενεργά 79 οικονομίες και 18 βιομηχανικοί κλάδοι. Στα ιδρυτικά μέλη της κοινότητας περιλαμβάνονται ο όμιλος Adecco, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, η οργάνωση iamtheCODE, η Infosys, το Lego Foundation, το LinkedIn, η ManpowerGroup, η PwC, η Salesforce και η UNICEF. Σύμφωνα με το WEF, από τον Ιανουάριο του 2020, η «Επανάσταση της Επανακατάρτισης» έχει κινητοποιήσει δεσμεύσεις σε συστημικό επίπεδο που αναμένεται να ωφελήσουν περισσότερα από 856 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως έως το 2030, μέσω πολιτικών, επιχειρηματικών στρατηγικών και συστημάτων εκπαίδευσης-απασχόλησης.
Ραγδαίες αλλαγές στην αγορά εργασίας και δεξιότητες
Η έκθεση «Future of Jobs Report 2025» του WEF διαπιστώνει ότι το εργασιακό disruption ενδέχεται να επηρεάσει το 22% των θέσεων εργασίας έως το 2030. Προβλέπεται η δημιουργία 170 εκατομμυρίων νέων ρόλων, ενώ ταυτόχρονα αναμένεται να εκτοπιστούν 92 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Καθώς η τεχνολογία, η πράσινη μετάβαση, η δημογραφική αλλαγή και ο γεωοικονομικός κατακερματισμός αναδιαμορφώνουν τις αγορές εργασίας, οι μεταβάσεις του εργατικού δυναμικού γίνονται μεγαλύτερες σε κλίμακα και πιο αβέβαιες. Σύμφωνα με το Φόρουμ, τα συστήματα μάθησης και πιστοποίησης συχνά αποτυγχάνουν να ακολουθήσουν τον ταχύ ρυθμό των εξελίξεων στην αγορά, δημιουργώντας ένα κενό προσαρμογής.
Παρά τη συνολική θετική αναλογία μεταξύ ανάπτυξης και μείωσης θέσεων εργασίας, εκτιμάται ότι το 39% των βασικών δεξιοτήτων των εργαζομένων θα αλλάξει έως το 2030. Αυτό οφείλεται στη μετακίνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από το στάδιο του πειραματισμού στις ροές εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της λεγόμενης Agentic AI. Ενώ οι περισσότερες προσπάθειες έχουν επικεντρωθεί σε ψηφιακές δεξιότητες όπως τα μεγάλα δεδομένα (big data), οι ηγέτες των επιχειρήσεων δίνουν επίσης ισχυρή έμφαση σε ανθρωποκεντρικές δεξιότητες, όπως η ηγεσία, η περιέργεια και η ανθεκτικότητα, καθώς και η κρίση και η επίλυση προβλημάτων, στοιχεία απαραίτητα για τη συνεργασία με τις μηχανές.
Τεράστια οικονομικά οφέλη από την επένδυση στη μάθηση
Επί του παρόντος, μόνο το 0,5% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) επενδύεται στη δια βίου μάθηση ενηλίκων. Το WEF τονίζει ότι η αύξηση των επενδύσεων στην επανακατάρτιση (reskilling) και στην αναβάθμιση δεξιοτήτων (upskilling) θα μπορούσε να ενισχύσει το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 6,5 τρισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 6,17 τρισεκατομμύρια ευρώ) έως το 2030. Παράλληλα, η επένδυση σε σχολική εκπαίδευση που προετοιμάζει για το μέλλον θα μπορούσε να προσθέσει επιπλέον 2,54 τρισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 2,41 τρισεκατομμύρια ευρώ) κατά την ίδια περίοδο. Ωστόσο, σημειώνεται στασιμότητα ή μείωση σε θεμελιώδεις δεξιότητες όπως ο γραμματισμός και η αριθμητική σε πολλές οικονομίες.
Οι εταιρικοί εταίροι έχουν αναλάβει συγκεκριμένες, μετρήσιμες δεσμεύσεις για την επόμενη πενταετία. Η Cisco και η SAP κλιμακώνουν την εκπαίδευση σε ψηφιακά δίκτυα, κυβερνοασφάλεια και AI, με στόχους την κατάρτιση 25 εκατομμυρίων και 12 εκατομμυρίων ανθρώπων αντίστοιχα έως το 2030. Η Salesforce επεκτείνει την πρόσβαση στη μάθηση μέσω της πλατφόρμας Trailhead, στοχεύοντας να φτάσει σε περισσότερους από 16 εκατομμύρια εκπαιδευόμενους. Η JD.com, η πρώτη κινεζική εταιρεία που συμμετέχει στην πρωτοβουλία, παρέχει πρακτικά εργαστήρια για logistics και λιανικό εμπόριο, ενώ η Telefónica επεκτείνει προγράμματα για νέους, ηλικιωμένους και αγροτικές κοινότητες.
Εθνικά προγράμματα επιτάχυνσης και περιφερειακές δράσεις
Το WEF σημείωσε ότι η Ινδία είναι το πιο πρόσφατο έθνος που εντάχθηκε στην πρωτοβουλία επιτάχυνσης (Accelerator), ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό σε 45 επιταχυντές που εξυπηρετούν 14,8 εκατομμύρια ανθρώπους. Η Ινδία στοχεύει στην «ταχεία κλιμάκωση της κατάρτισης που ευθυγραμμίζεται με τη βιομηχανία», με έναν νέο εμβληματικό Skills Accelerator να αναπτύσσεται το 2026. Παράλληλα, δρομολογούνται εθνικά σχέδια δράσης στη Νιγηρία και το Μπαχρέιν. Στη Βραζιλία, η συνεργασία με την Εθνική Υπηρεσία Βιομηχανικής Κατάρτισης (SENAI) έχει ήδη φτάσει τα 4,4 εκατομμύρια εκπαιδευόμενους, με στόχο τα 8 εκατομμύρια έως το 2030.
Σημαντικές είναι οι παρεμβάσεις που γίνονται και σε μικρότερες οικονομίες, με εστίαση στη στόχευση των νέων. Στη Λετονία, ο Εκπαιδευτικός Επιταχυντής εντόπισε μέσω ερευνών ότι μόνο το 40% των μαθητών λυκείου ένιωθαν σιγουριά για τις επαγγελματικές τους αποφάσεις. Ως απάντηση, εγκαινίασε μια πλατφόρμα ενισχυμένη με Τεχνητή Νοημοσύνη που παρέχει εξατομικευμένες προτάσεις και πληροφορίες για περισσότερες από 450 καριέρες και 4.000 εργοδότες, συνδέοντας άμεσα την εκπαίδευση με τις πραγματικές ανάγκες της τοπικής αγοράς εργασίας.
Η αβεβαιότητα των εργαζομένων και οι αντιδράσεις
Το WEF αναφέρθηκε σε έρευνα της PwC, στην οποία συμμετείχαν 9.000 εργαζόμενοι εισαγωγικού επιπέδου σε 48 χώρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν έλλειψη βεβαιότητας σχετικά με τις ικανότητες και την εργασιακή ασφάλεια, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τις παραδοσιακές καριέρες. Η Saadia Zahidi, Διευθύνουσα Σύμβουλος του Φόρουμ, δήλωσε ότι το WEF αναλαμβάνει «αποφασιστική δράση» για την παροχή ευκαιριών μάθησης, υποστήριξης για μεταβάσεις εργασίας και στήριξης της επιχειρηματικότητας.
Εκ μέρους του επιχειρηματικού κόσμου, η Claudia Azevedo, CEO της Sonae, τόνισε ότι η επανακατάρτιση δεν αφορά μόνο την προσαρμογή στην αλλαγή, αλλά την ενδυνάμωση των ανθρώπων ώστε να ευδοκιμήσουν σε μια νοήμονα εποχή. Ο Carl Eschenbach, CEO της Workday, πρόσθεσε ότι η συμπεριληπτική ανάπτυξη στην εποχή της AI εξαρτάται από τις δεξιότητες σε κλίμακα, επισημαίνοντας ότι κανένας οργανισμός δεν μπορεί να επανακαταρτίσει το εργατικό δυναμικό μόνος του, καθιστώντας τις πολυμερείς συνεργασίες μονόδρομο.
