Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προχώρησε την Τετάρτη στην έγκριση ενός μη νομοθετικού ψηφίσματος, με το οποίο ζητά τη ριζική αναδιαμόρφωση του πλαισίου παιδικής προστασίας στο διαδίκτυο και προτείνει την καθιέρωση εναρμονισμένου ελάχιστου ορίου ηλικίας τα 16 έτη για την αυτόνομη πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Η απόφαση ελήφθη με ευρεία πλειοψηφία 483 ψήφων υπέρ, έναντι 92 κατά και 86 αποχών, και στοχεύει στην αντικατάσταση του τρέχοντος κατακερματισμένου καθεστώτος που διέπεται από τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ο οποίος επιτρέπει σήμερα σε κάθε κράτος μέλος να ορίζει μεμονωμένα τα ηλικιακά όρια. Αν και το ψήφισμα δεν φέρει νομική δεσμευτικότητα, αποτελεί μια ηχηρή πολιτική δήλωση που καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει δράση για τη διασφάλιση «κατάλληλης για την ηλικία διαδικτυακής δέσμευσης» σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται ένα αυστηρό πλαίσιο ηλικιακής διαβάθμισης, σύμφωνα με το οποίο θα απαγορεύεται πλήρως η πρόσβαση σε πλατφόρμες και «συντρόφους» τεχνητής νοημοσύνης για οποιονδήποτε ανήλικο κάτω των 13 ετών. Για τους εφήβους ηλικίας 13 έως 16 ετών, η χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών θα επιτρέπεται αποκλειστικά κατόπιν γονικής συναίνεσης, ενώ η πλήρως αυτόνομη πρόσβαση θα κατοχυρώνεται μετά τη συμπλήρωση του 16ου έτους. Για την πρακτική εφαρμογή αυτών των μέτρων, το Κοινοβούλιο στηρίζει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής εφαρμογής επαλήθευσης ηλικίας, καθώς και τη χρήση του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας, θέτοντας ως απαράβατο όρο ότι τα συστήματα αυτά θα είναι αξιόπιστα και δεν θα παραβιάζουν την ιδιωτικότητα των ανηλίκων χρηστών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καταπολέμηση του «εθιστικού σχεδιασμού» που εγκλωβίζει τους χρήστες, με τους ευρωβουλευτές να ζητούν την απαγόρευση ή την εξ ορισμού απενεργοποίηση λειτουργιών που ενθαρρύνουν την ψυχαναγκαστική χρήση. Στη λίστα των προς απαγόρευση πρακτικών περιλαμβάνονται η «απεριόριστη κύλιση» (infinite scrolling), η «αυτόματη αναπαραγωγή» (autoplay), η λειτουργία «έλξης για ανανέωση» (pull-to-refresh), καθώς και κάθε μορφή ανταμοιβής για τη συνεχή παραμονή στην οθόνη. Επιπλέον, ζητείται η πλήρης απαγόρευση των αλγορίθμων που προτείνουν περιεχόμενο βάσει συλλογής δεδομένων αλληλεπίδρασης των ανηλίκων, καθώς και αυστηρά μέτρα κατά των στοχευμένων διαφημίσεων και των παραπλανητικών μοτίβων (dark patterns) που χειραγωγούν τη συμπεριφορά των παιδιών.
Το ψήφισμα επεκτείνεται και στη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών, ζητώντας την κατάργηση χαρακτηριστικών που προσομοιάζουν σε τζόγο, όπως τα «κουτιά θησαυρού» (lootboxes), οι τροχοί τύχης, τα εικονικά νομίσματα και οι πληρωμές για επίτευξη προόδου (pay-to-progress). Παράλληλα, τίθενται φραγμοί στην εμπορική εκμετάλλευση, με την απαγόρευση παροχής οικονομικών κινήτρων σε ανηλίκους για να γίνουν «παιδιά-επηρεαστές γνώμης» (kidfluencers). Σοβαρές είναι και οι προβλέψεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με το σώμα να ζητά την αντιμετώπιση εργαλείων που παράγουν παραποιημένο υλικό (deepfakes), «πρακτόρων» AI, καθώς και εφαρμογών «αφαίρεσης ρούχων» (nudity apps) που δημιουργούν εικόνες χωρίς συναίνεση. Προτείνεται, επίσης, η απόδοση προσωπικής ευθύνης σε ανώτερα διευθυντικά στελέχη για συστηματικές παραβιάσεις και ο αποκλεισμός ιστοτόπων που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΕ.
Η ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων τεκμηριώνεται από ανησυχητικά δεδομένα, καθώς το 97% των νέων χρησιμοποιεί το διαδίκτυο καθημερινά και το 78% των εφήβων 13-17 ετών ελέγχει τη συσκευή του ανά μία ώρα, με το 25% να εμφανίζει σημάδια προβληματικής χρήσης. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του 2025, η προστασία των παιδιών αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τους πολίτες, με το 93% να ανησυχεί για την ψυχική υγεία, το 92% για τον διαδικτυακό εκφοβισμό και το 92% για την πρόσβαση σε ακατάλληλο περιεχόμενο. Η εισηγήτρια Christel Schaldemose δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «το πείραμα τελειώνει εδώ», ωστόσο η θεσμοθέτηση δεσμευτικών κανόνων θα απαιτήσει χρόνο, καθώς προϋποθέτει επίσημες προτάσεις από την Κομισιόν και πολύχρονες διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών και του Κοινοβουλίου.
