Ο Λευκός Οίκος καταδίκασε τα πρόστιμα που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Apple και τη Meta, κάνοντας λόγο για «νέα μορφή οικονομικού εκβιασμού» και προειδοποιώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα ανεχθούν τέτοιου είδους ρυθμιστικές παρεμβάσεις εις βάρος αμερικανικών εταιρειών. Η δήλωση ήρθε στον απόηχο της ανακοίνωσης των πρώτων προστίμων στο πλαίσιο του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA), με την Apple να καλείται να καταβάλει 500 εκατομμύρια ευρώ για παραβάσεις που σχετίζονται με τον τρόπο λειτουργίας του App Store, και τη Meta να τιμωρείται με 200 εκατομμύρια ευρώ για την εφαρμογή του μοντέλου «πληρωμής ή συναίνεσης» στις πλατφόρμες Facebook και Instagram.
Ο DMA, που τέθηκε σε ισχύ το 2024, καθορίζει το νέο πλαίσιο λειτουργίας των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών στην ενιαία ευρωπαϊκή ψηφιακή αγορά, με στόχο να περιοριστεί η δεσπόζουσα θέση ορισμένων εταιρειών και να διευκολυνθεί η είσοδος μικρότερων παικτών στην αγορά. Οι κυρώσεις αυτές, αν και οικονομικά σημαντικές, είναι μικρότερες από πρόστιμα που έχουν επιβληθεί στο παρελθόν με βάση τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού, όπως το πρόστιμο 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ που επιβλήθηκε στην Apple για περιορισμό του ανταγωνισμού στην αγορά streaming μουσικής ή τα 797 εκατομμύρια ευρώ που είχε καταβάλει η Meta για πρακτικές στον χώρο των διαδικτυακών αγγελιών.
Οι αποφάσεις βασίστηκαν σε πολύμηνες διαδικασίες διερεύνησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά τις οποίες διαπιστώθηκαν σοβαρές αποκλίσεις από τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο κανονισμός. Στην περίπτωση της Apple, επιβλήθηκε επιπλέον υποχρέωση συμμόρφωσης μέχρι τα τέλη Ιουνίου, με την προειδοποίηση ότι, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα ακολουθήσουν ημερήσια πρόστιμα. Η Επιτροπή συνεχίζει να εξετάζει τις πρόσφατες αλλαγές που έχει εισαγάγει η Meta, προκειμένου να διαπιστωθεί αν ευθυγραμμίζονται με το νέο πλαίσιο.
Παράλληλα, ανακοινώθηκαν και θετικές εξελίξεις για τις δύο εταιρείες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε τέλος σε έρευνα κατά της Apple που αφορούσε τους κανόνες του DMA για τα προγράμματα περιήγησης και τις προεπιλεγμένες εφαρμογές, κρίνοντας ότι πρόσφατες τροποποιήσεις επέτρεψαν σε παρόχους τρίτων να αποκτήσουν ισότιμη πρόσβαση. Επίσης, η δραστηριότητα του Facebook Marketplace εξαιρέθηκε από το πεδίο εφαρμογής του DMA, με αποτέλεσμα να μην υπόκειται πλέον σε εποπτεία στο πλαίσιο του κανονισμού.
Οι εξελίξεις αυτές πυροδότησαν έντονη αντίδραση από την αμερικανική πλευρά. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι κανονισμοί με εξωεδαφική ισχύ που στοχεύουν αμερικανικές εταιρείες και λειτουργούν ως εμπόδιο στην καινοτομία και στην ελευθερία του λόγου αποτελούν απειλή για τις δημοκρατικές αξίες και θα αντιμετωπιστούν ως εμπόδια στο παγκόσμιο εμπόριο. Στο ίδιο πνεύμα, η Apple εξέφρασε την πρόθεσή της να ασκήσει έφεση, υποστηρίζοντας ότι οι ρυθμιστικές απαιτήσεις αλλάζουν συνεχώς και δημιουργούν αβεβαιότητα, ενώ η Meta έκανε λόγο για επιλεκτική αυστηρότητα εις βάρος των αμερικανικών εταιρειών.
Η υπόθεση λαμβάνει διαστάσεις πέραν των νομικών και ρυθμιστικών ορίων, αγγίζοντας τον πυρήνα των διατλαντικών σχέσεων και των εμπορικών ισορροπιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται αποφασισμένη να επιμείνει στην εφαρμογή του νέου πλαισίου, επισημαίνοντας ότι η ψηφιακή της αγορά πρέπει να λειτουργεί με διαφάνεια, ισονομία και λογοδοσία, ακόμη και απέναντι σε παγκόσμιους τεχνολογικούς κολοσσούς.
