Η ετήσια έκθεση Mobile Economy Europe της GSMA αποκαλύπτει ότι η υιοθέτηση του 5G στην Ευρώπη θα φτάσει το 80% μέχρι το 2030, ενισχύοντας την οικονομία κατά €164 δισεκατομμύρια – ωστόσο, όπως αναφέρεται, οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες για να διασφαλιστούν οι κρίσιμες επενδύσεις στα δίκτυα.
Το 5G αντιπροσώπευε το 30% των κινητών συνδέσεων στην Ευρώπη στο τέλος του 2024 –ισοδύναμο με 200 εκατομμύρια συνδέσεις– σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο του 24%. Το 5G θα καταστεί η κυρίαρχη κινητή τεχνολογία στην ήπειρο έως το 2026 και ήδη αντιπροσωπεύει την πλειοψηφία των συνδέσεων στη Γερμανία και την Ελβετία, ενώ τα ποσοστά υιοθέτησης στη Δανία, τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ξεπεράσει το 40%. Μέχρι το 2030, αναμένεται να προσθέσει €164 δισεκατομμύρια στην ευρύτερη οικονομία, με το 80% των συνδέσεων της ηπείρου να προβλέπεται ότι θα είναι 5G, σε σύγκριση με το 18% του 4G, έως το τέλος της δεκαετίας.
Η Ελλάδα κατατάσσεται στη 18η θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και στην 26η θέση παγκοσμίως στον Δείκτη Συνδεσιμότητας 5G για το τρίτο τρίμηνο του 2024, με βαθμολογία 43 στα 100. Η θέση της είναι ίδια με αυτή της Ισπανίας (43), αλλά χαμηλότερη από χώρες όπως η Ιταλία (44) και η Γαλλία (47). Ωστόσο, παραμένει μπροστά από άλλες χώρες όπως η Τσεχία (42) και η Μαλαισία (41). Σε σύγκριση με τις ηγέτιδες χώρες της Ευρώπης, όπως η Φινλανδία (61) και η Δανία (59), η Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά.
Γενικότερα, η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με άλλες προηγμένες περιοχές, όπως η Βόρεια Αμερική, η Ανατολική Ασία και τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, όπου πολλοί πάροχοι μεταφέρουν ήδη την προσοχή τους στην επόμενη γενιά δικτύων. Είναι απαραίτητες, επειγόντως, μεταρρυθμίσεις πολιτικής για να αυξηθεί η πρόσβαση στις επενδύσεις σε όλη την ήπειρο, ώστε να διατηρηθεί ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα πάντα με τη συγκεκριμένη μελέτη. Ένας υποσχόμενος τομέας είναι οι προηγμένες τεχνολογίες 5G, όπως το 5G Standalone (SA) και το 5G-Advanced, που κερδίζουν έδαφος.
Στην Ευρώπη, οι πάροχοι έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν το 5G SA, το οποίο δεν βασίζεται στο LTE για τη λειτουργία του, παρέχοντας ευκαιρίες για νέες εφαρμογές, όπως το «network slicing». Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2024, 18 ευρωπαϊκοί πάροχοι είχαν λανσάρει υπηρεσίες 5G SA, συμπεριλαμβανομένων πρόσφατων λανσαρισμάτων από την EE στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Free στη Γαλλία. Επιπλέον, το 5G-Advanced αναμένεται να προσφέρει νέες λύσεις για επιχειρήσεις, επιτρέποντας υπηρεσίες ανοδικής ροής και multicast με καλύτερη καθυστέρηση, αυξάνοντας την ακρίβεια για εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας και βελτιώνοντας την αξιοπιστία του AI.
Ωστόσο, όπως σημειώνει η GSMA, εάν δεν επιλυθούν οι βασικές ρυθμιστικές προκλήσεις που περιορίζουν την επενδυτική ικανότητα του ευρωπαϊκού τομέα, η αυξημένη υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών στην Ευρώπη θα προχωρήσει πιο αργά. Οι ψηφιακές υποδομές θα είναι κρίσιμες για να βοηθήσουν την Ευρώπη να διατηρήσει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της, θέτοντας τα θεμέλια για προηγμένες τεχνολογίες, αλλά και υποστηρίζοντας την αναμενόμενη τριπλή αύξηση της κίνησης δεδομένων κινητής τηλεφωνίας έως το 2030.
Η αντιμετώπιση των αναγκών των ψηφιακών υποδομών της Ευρώπης αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για την επανενεργοποίηση του ευρωπαϊκού τομέα τηλεπικοινωνιών ως κινητήρα ανταγωνιστικότητας και ευημερίας. Τα οφέλη από τις αυξημένες επενδύσεις δεν θα περιοριστούν στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και της τεχνολογίας, αλλά θα γίνουν αισθητά σε όλους τους άλλους τομείς.
Για αυτόν τον σκοπό, η έκθεση προτείνει συγκεκριμένα βήματα για να υποστηρίξει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να οικοδομήσουν ένα ανταγωνιστικό, ασφαλές και βιώσιμο οικοσύστημα. Ένα από τα βασικά μέτρα είναι η ολοκλήρωση της Ψηφιακής Ενιαίας Αγοράς, ώστε η βιομηχανία της κινητής να μπορεί να αναπτύξει και να προσφέρει υπηρεσίες σε διασυνοριακή ή πανευρωπαϊκή βάση. Παράλληλα, προτείνεται η εφαρμογή πρόσθετων μέτρων που θα διασφαλίσουν τη δικαιοσύνη στην αλυσίδα αξίας του διαδικτύου, εξισορροπώντας την κατανομή των πόρων και των ευκαιριών.
Επιπλέον, η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για αναθεώρηση του Κανονισμού Συγχωνεύσεων της ΕΕ, ενσωματώνοντας μια μακροπρόθεσμη οπτική που θα λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις στις επενδύσεις και την καινοτομία. Η καθιέρωση μιας προ-επενδυτικής και πιο προβλέψιμης προσέγγισης στην πολιτική για το φάσμα της ΕΕ αποτελεί επίσης προτεραιότητα, ώστε να διευκολυνθεί η ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών και η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών.
Τέλος, η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη των προσπαθειών βιωσιμότητας των παρόχων κινητής τηλεφωνίας. Η ενσωμάτωση βιώσιμων πρακτικών στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας δεν αφορά μόνο την περιβαλλοντική διαχείριση αλλά και τη δημιουργία ενός ανθεκτικού και αποδοτικού συστήματος που θα μπορεί να ανταποκριθεί στις μελλοντικές απαιτήσεις.
Οι ευρωπαϊκοί πάροχοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και της generative τεχνητής νοημοσύνης (genAI), με πάνω από το ένα τρίτο (36%) να την έχει εφαρμόσει ευρέως σε πολλαπλές επιχειρηματικές περιοχές. Η έκθεση αναδεικνύει πρόσφατες εφαρμογές που αφορούν τη βελτιστοποίηση δικτύων, την ενίσχυση της ασφάλειας και τη βελτίωση της εξυπηρέτησης πελατών από παρόχους όπως οι Deutsche Telekom, EE, Orange και Vodafone.
Οι πάροχοι στην Ευρώπη σχηματίζουν ολοένα και περισσότερο περιφερειακές και παγκόσμιες συνεργασίες για να ενισχύσουν τις δυνατότητές τους στην genAI και να ανοίξουν τον δρόμο για νέα επιχειρηματικά μοντέλα και ροές εσόδων. Για παράδειγμα, η Vodafone συμφώνησε πρόσφατα σε μια δεκαετή στρατηγική συνεργασία με τη Microsoft για την ενίσχυση της εξυπηρέτησης πελατών και του ψηφιακού μετασχηματισμού μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, η Deutsche Telekom συνεργάζεται με πολυεθνικούς εταίρους για την ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών γλωσσικών μοντέλων μεγάλης κλίμακας.
Οι πάροχοι, προκειμένου να προωθήσουν την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, δίνουν επίσης προτεραιότητα στις ηθικές πρακτικές για να διασφαλίσουν τη δικαιοσύνη, την προστασία των χρηστών και τη μείωση των ανισοτήτων. Ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη της ΕΕ θέτει κανονιστικά πρότυπα για υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ ο «Οδικός Χάρτης Υπεύθυνης Τεχνητής Νοημοσύνης» της GSMA προσφέρει ένα πλαίσιο για ηθική και βιώσιμη χρήση της AI.
Η βιομηχανία κινητής τηλεφωνίας πρόσθεσε €1,1 τρισεκατομμύριο στην ευρωπαϊκή οικονομία το 2023, αντιπροσωπεύοντας το 5% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Το οικοσύστημα της κινητής τηλεφωνίας υποστηρίζει περισσότερες από 3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, από τις οποίες 2 εκατομμύρια είναι άμεσες και περίπου 1,4 εκατομμύρια σε άλλους τομείς, υπογραμμίζοντας τη σημαντική συμβολή του κλάδου στην οικονομική δραστηριότητα.
Η Ευρώπη έχει καταστεί κορυφαίος παίκτης στην πρωτοβουλία «GSMA Open Gateway», με τους συμμετέχοντες παρόχους να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 20% των υπογραφόντων, παρόλο που διαθέτουν μόνο το 10% των παγκόσμιων συνδέσεων κινητής τηλεφωνίας. Στους συμμετέχοντες παρόχους περιλαμβάνονται οι BT, Deutsche Telekom, Orange, Telefónica, Telenor, Vodafone και άλλοι, αναδεικνύοντας την ευρωπαϊκή ηγεσία σε αυτήν την παγκόσμια προσπάθεια συνεργασίας.
Από τα €164 δισεκατομμύρια που το 5G αναμένεται να προσθέσει στην ευρωπαϊκή οικονομία μέχρι το 2030, το 34% θα προέρχεται από τον τομέα της βιομηχανίας, ενώ η δημόσια διοίκηση και οι υπηρεσίες θα συνεισφέρουν το 19% και το 12% αντίστοιχα. Αυτό αναδεικνύει τη δυναμική του 5G ως καταλύτη ανάπτυξης σε πολλούς διαφορετικούς κλάδους.
Η πρόσβαση μέσω σταθερής ασύρματης τεχνολογίας (5G FWA) έχει αναδειχθεί ως μια σημαντική περίπτωση χρήσης, τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις. Η τεχνολογία αυτή συμπληρώνει τις βελτιωμένες προσφορές ευρυζωνικής κινητής τηλεφωνίας, με παρόχους σε 24 ευρωπαϊκές χώρες να έχουν ήδη λανσάρει υπηρεσίες 5G FWA, επιδεικνύοντας την αυξημένη ζήτηση και εφαρμογή.
Μέχρι το 2030, η Ευρώπη θα διαθέτει 545 εκατομμύρια αδειοδοτημένες κυψελοειδείς IoT συνδέσεις. Από αυτές, η Γερμανία θα αντιπροσωπεύει το ένα τέταρτο, ενώ η Γαλλία, η Ιταλία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα κατέχουν περίπου 10% η κάθε μία, υπογραμμίζοντας τη διαφοροποίηση της ανάπτυξης ανά χώρα.
Με αυτά τα δεδομένα, η έκθεση τονίζει τη σημασία των επενδύσεων στις ψηφιακές υποδομές, της υποστήριξης της καινοτομίας και της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Αυτές οι δράσεις θεωρούνται κρίσιμες για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και της τεχνολογίας.
