Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει σε αποφασιστικές επενδύσεις για να κλείσει το οικονομικό και τεχνολογικό χάσμα που τη χωρίζει από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, σύμφωνα με έκθεση του Μάριο Ντράγκι, του πρώην προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η έκθεση αναφέρει ότι η ΕΕ θα χρειαστεί επιπλέον επενδύσεις ύψους 750 έως 800 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για να επιτύχει τους στρατηγικούς της στόχους.
Ένας από τους κύριους λόγους για την αυξημένη διαφορά ανάμεσα στην Ευρώπη και τους δύο παγκόσμιους ηγέτες είναι η αδυναμία της ΕΕ να εκμεταλλευτεί την πρώτη ψηφιακή επανάσταση που ξεκίνησε με την έλευση του διαδικτύου τη δεκαετία του 1990. Η έκθεση επισημαίνει ότι αυτό το τεχνολογικό χάσμα αποτέλεσε τον βασικό λόγο για τον οποίο η παραγωγικότητα στην Ευρώπη υποχώρησε σε σχέση με αυτή των ΗΠΑ από τα μέσα της δεκαετίας του 1990.
Η Ευρώπη δεν κατάφερε να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάδειξη τεχνολογικών κολοσσών, όπως εκείνοι που έχουν εμφανιστεί στις ΗΠΑ και την Κίνα. Σήμερα, μόνο τέσσερις από τις 50 μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες στον κόσμο είναι ευρωπαϊκές, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη σοβαρή υστέρηση της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα, σύμφωνα πάντα με τη συγκεκριμένη έκθεση.
Στην έκθεση υπογραμμίζεται, επίσης, ότι η ρυθμιστική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει εμπόδια στην ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων και τεχνολογικών εταιρειών. Η ΕΕ διαθέτει πάνω από 100 νομοθετικά πλαίσια που αφορούν την τεχνολογία και περισσότερους από 270 ρυθμιστικούς φορείς, καθιστώντας δύσκολη την ανάπτυξη και την καινοτομία. Στον τομέα του AI, η Ευρώπη βρίσκεται πίσω, καθώς το 70% των βασικών μοντέλων ΑΙ έχουν αναπτυχθεί στις ΗΠΑ, ενώ η ευρωπαϊκή αγορά παρουσιάζει πολύ χαμηλή ανάπτυξη. Επιπλέον, τρεις αμερικανικοί κολοσσοί του cloud computing κατέχουν πάνω από το 65% της παγκόσμιας αγοράς, περιλαμβανομένης και της Ευρώπης, κάτι που αυξάνει την εξάρτηση της ηπείρου από ξένες τεχνολογίες.
Η έκθεση του Ντράγκι τονίζει ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αυξηθούν οι επενδύσεις στις υποδομές δικτύων και τηλεπικοινωνιών. Η Ευρώπη βρίσκεται πίσω στους στόχους που έχει θέσει για το 2030, κυρίως όσον αφορά στην εγκατάσταση δικτύων 5G και οπτικών ινών. Το επενδυτικό κενό για την επίτευξη αυτών των στόχων υπολογίζεται σε 200 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν δεν καλυφθεί αυτό το κενό, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να υστερεί στις ψηφιακές υποδομές, με αρνητικές συνέπειες για την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητά της.
Πέρα από τις υποδομές, η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού. Σχεδόν το 60% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων αναφέρει ότι η έλλειψη ειδικευμένων δεξιοτήτων αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη και την καινοτομία. Η αδυναμία εξεύρεσης ειδικών στον τομέα της πληροφορικής και της τεχνολογίας περιορίζει την ικανότητα των επιχειρήσεων να προσαρμοστούν στις νέες τεχνολογίες και να αναπτύξουν καινοτόμες λύσεις. Η έκθεση προτείνει εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις και προγράμματα κατάρτισης για να καλυφθούν τα κενά στις δεξιότητες που υπάρχουν σήμερα.
Η έλλειψη συντονισμένης πολιτικής και η πολυπλοκότητα στην εφαρμογή ενιαίων ρυθμίσεων παρατηρείται, επίσης, στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Η έκθεση του Ντράγκι προτείνει την ενίσχυση της ενοποίησης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, προκειμένου να αυξηθούν οι επενδύσεις και να βελτιωθεί η συνδεσιμότητα. Ένας πιο ενοποιημένος τομέας τηλεπικοινωνιών θα διευκολύνει τη δημιουργία μιας πραγματικά Ενιαίας Ψηφιακής Αγοράς στην ΕΕ και θα βοηθήσει στην καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών υποδομών.
Η Ευρώπη παραμένει επίσης εξαρτημένη από εξωτερικούς προμηθευτές για κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες. Η Κίνα κυριαρχεί στην εφοδιαστική αλυσίδα για ορυκτά που είναι απαραίτητα για την τεχνολογική ανάπτυξη της Ευρώπης, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε γεωπολιτικές αναταραχές και οικονομικές πιέσεις. Για να μειώσει αυτή την εξάρτηση, η ΕΕ θα πρέπει να επενδύσει σε εναλλακτικές λύσεις, όπως η εξόρυξη, η ανακύκλωση και η ανάπτυξη εναλλακτικών υλικών. Παράλληλα, θα πρέπει να ενισχυθούν οι στρατηγικές εμπορικές συμφωνίες με χώρες που διαθέτουν τα απαραίτητα φυσικά αποθέματα.
Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) χρειάζεται να αποκτήσει πιο συντονισμένο ρόλο, παρόμοιο με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ, την SEC, για να προωθηθούν οι επενδύσεις και η καινοτομία. Οι κατακερματισμένες πολιτικές περιορίζουν την κινητοποίηση κεφαλαίων, κάτι που η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει άμεσα για να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των απαραίτητων τεχνολογικών επενδύσεων.
Εν κατακλείδι, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Αν δεν καταφέρει να κλείσει το τεχνολογικό και οικονομικό χάσμα με τις ΗΠΑ και την Κίνα, οι συνέπειες για την οικονομική της ισχύ και τη γεωπολιτική της σημασία θα είναι σοβαρές. Χρειάζονται άμεσα διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις στις ψηφιακές υποδομές και κλείσιμο του χάσματος δεξιοτήτων για να μπορέσει η ΕΕ να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της και να εξασφαλίσει ένα βιώσιμο μέλλον για τους πολίτες της.
