Οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού πλαισίου «ψηφιακής ταυτότητας». Βάσει του συμφωνημένου κειμένου, το νέο Digital Identity Wallet θα επιτρέπει στους πολίτες να αναγνωρίζουν και να πιστοποιούν την ταυτότητα τους online χωρίς να χρειάζεται να καταφεύγουν σε εμπορικούς παρόχους – μια πρακτική που, όπως υποστηρίζουν οι Ευρωβουλευτές, «εγείρει ανησυχίες για την εμπιστοσύνη, την ασφάλεια και το απόρρητο».
Το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι θα χρησιμοποιείται σε εθελοντική βάση. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν διατάξεις για την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και την προώθηση ενός ψηφιακού συστήματος χωρίς αποκλεισμούς, αποφεύγοντας τις διακρίσεις σε βάρος όσων επιλέξουν να μην το χρησιμοποιήσουν. Η συμφωνία προβλέπει δωρεάν «κατάλληλες ηλεκτρονικές υπογραφές» για χρήστες από την ΕΕ, οι οποίες «είναι οι πιο αξιόπιστες και έχουν την ίδια νομική υπόσταση με τη χειρόγραφη υπογραφή, καθώς και αλληλεπιδράσεις μεταξύ wallets, για τη βελτίωση της ρευστότητας των ψηφιακών ανταλλαγών».
Οι ευρωβουλευτές ζήτησαν, επίσης, να υιοθετηθεί open source μοντέλο, «για να ενθαρρύνει τη διαφάνεια, την καινοτομία και να ενισχύσει την ασφάλεια». Επιπλέον, εισάγονται αυστηροί κανόνες για την εγγραφή και την εποπτεία των εμπλεκόμενων εταιρειών, προκειμένου να διασφαλιστεί η λογοδοσία και η ιχνηλασιμότητα. Μέσω ενός σχετικού dashboard, οι χρήστες θα μπορούν να έχουν τον πλήρη έλεγχο των δεδομένων τους και να ζητούν τη διαγραφή τους, όπως προβλέπεται από τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Την ίδια στιγμή, η νομοθεσία κατοχυρώνει και το δικαίωμα χρήσης ψευδωνύμου.
Άλλωστε, σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο αναθεωρημένος κανονισμός «συνιστά μια σαφή αλλαγή παραδείγματος, με στόχο να διασφαλίσει την καθολική πρόσβαση των ανθρώπων και των επιχειρήσεων σε ασφαλή και αξιόπιστη ηλεκτρονική ταυτοποίηση και έλεγχο ταυτότητας. Σύμφωνα με το νέο νόμο, τα κράτη μέλη θα προσφέρουν σε πολίτες και επιχειρήσεις ψηφιακά πορτοφόλια που θα μπορούν να συνδέουν την εθνική τους ψηφιακή ταυτότητα με αποδεικτικά άλλων προσωπικών χαρακτηριστικών (π.χ. άδεια οδήγησης, διπλώματα, τραπεζικός λογαριασμός). Οι πολίτες θα μπορούν να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους και να μοιράζονται ηλεκτρονικά έγγραφα από το ψηφιακό πορτοφόλι τους με το πάτημα ενός κουμπιού στο κινητό τους».
Τα νέα ευρωπαϊκά πορτοφόλια θα επιτρέψουν σε όλους τους Ευρωπαίους να έχουν πρόσβαση σε διαδικτυακές υπηρεσίες με εθνική ψηφιακή ταυτοποίηση, η οποία θα αναγνωρίζεται σε όλη την Ευρώπη, χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιούν ιδιωτικές μεθόδους ταυτοποίησης ή να μοιράζονται άσκοπα προσωπικά δεδομένα. Ο έλεγχος χρήστη θα διασφαλίζει ότι θα κοινοποιούνται μόνο οι πληροφορίες που θα πρέπει να κοινοποιηθούν. Η νομοθεσία θα πρέπει τώρα να εγκριθεί τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο, προτού γίνει νόμος. Η Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας θα διεξαγάγει ψηφοφορία για τον φάκελο στις 28 Νοεμβρίου.
Μια μελέτη από την ερευνητική υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έδειξε ότι, από την πανδημία, η παροχή δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών ψηφιοποιείται. Ταυτόχρονα, οντότητες όπως τράπεζες, τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι και εταιρείες κοινής ωφελείας, ορισμένες από τις οποίες απαιτείται να συλλέγουν χαρακτηριστικά ταυτοποίησης, ενεργούν ως επαληθευμένοι πάροχοι ταυτότητας. Οι υπάρχουσες λύσεις ψηφιακού πορτοφολιού επιτρέπουν στους χρήστες να αποθηκεύουν και να συνδέουν δεδομένα σε ένα ενιαίο, απρόσκοπτο περιβάλλον, στα κινητά τους. Ωστόσο, σύμφωνα με την Κομισιόν, αυτή η ευκολία έχει το κόστος της απώλειας του ελέγχου των προσωπικών δεδομένων, «ενώ αυτές οι λύσεις αποσυνδέονται από μια επαληθευμένη φυσική ταυτότητα, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο τον μετριασμό της απάτης και των απειλών για την κυβερνοασφάλεια».
Τον Ιούνιο του 2021, η Κομισιόν πρότεινε ένα πλαίσιο για μια ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα που θα είναι διαθέσιμη σε όλους τους πολίτες, τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις της ΕΕ, μέσω ενός ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας. Η πρόταση απαιτεί από τα κράτη μέλη να εκδίδουν ψηφιακό πορτοφόλι στο πλαίσιο ενός συστήματος eID. Για τη δημιουργία της απαραίτητης αρχιτεκτονικής, την επιτάχυνση της εφαρμογής του αναθεωρημένου κανονισμού, την παροχή κατευθυντήριων γραμμών στα κράτη μέλη και την αποφυγή κατακερματισμού, η πρόταση συνοδεύτηκε από σύσταση για την ανάπτυξη μιας εργαλειοθήκης που θα καθορίζει τις τεχνικές προδιαγραφές του πορτοφολιού.
