Τα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε μια πολυαναμενόμενη συμφωνία, ανοίγοντας το δρόμο για μεγαλύτερη προστασία της εργασίας στο λεγόμενο «gig economy». Η συμφωνία θα μπορούσε, τελικά, να επιτρέψει στους εργαζόμενους, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών της Uber και εκείνων που απασχολούνται στη διανομή τροφίμων, να λάβουν κοινωνική ασφάλιση και άλλα προνόμια. Το «deal» «ξεκλειδώνει» τις καθυστερημένες διαπραγματεύσεις μεταξύ των 27 κρατών – μελών, που καθυστέρησαν τη σύνταξη της νομοθεσίας.
«Το gig economy έχει φέρει πολλά οφέλη στη ζωή μας, αλλά αυτό δεν πρέπει να αποβεί σε βάρος των δικαιωμάτων των εργαζομένων», δήλωσε η Paulina Brandberg, η Σουηδή υπουργός για την ισότητα των φύλων και την επαγγελματική ζωή που προήδρευσε των συζητήσεων στο Λουξεμβούργο. «Η προσέγγιση του Συμβουλίου επιτυγχάνει μια καλή ισορροπία μεταξύ της προστασίας των εργαζομένων και της παροχής ασφάλειας δικαίου για τις πλατφόρμες που τους απασχολούν».
Οι περισσότεροι από εκείνους που εργάζονται σε εταιρείες όπως η Deliveroo είναι εγγεγραμμένοι ως αυτοαπασχολούμενοι. Σύμφωνα με τις προτάσεις που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι εταιρείες που ελέγχουν το ωράριο, το τι φορά κάποιος στη δουλειά και το πότε μπορεί να αποδεχτεί ή να αρνηθεί μια εργασία, θα πρέπει να τους ταξινομούν ως εργαζόμενους και να επωμίζονται το επιπλέον κόστος.
Η συμφωνία περιλαμβάνει, επίσης, τους πρώτους κανόνες της ΕΕ για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο χώρο εργασίας, με τις εταιρείες να υποχρεούνται να εγγυηθούν την ανθρώπινη εποπτεία των αυτοματοποιημένων συστημάτων παρακολούθησης και λήψης αποφάσεων. Τα κράτη – μέλη θα συμμετάσχουν τώρα σε συζητήσεις για τις προτάσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ ο χρόνος τελειώνει για να εξασφαλίσουν το πακέτο πριν από το τέλος του νομοθετικού κύκλου της ΕΕ, το καλοκαίρι του 2024.
Οι συνομιλίες σε υπουργικό επίπεδο διακόπηκαν τον Δεκέμβριο. Οι χώρες διαχωρίστηκαν μεταξύ εκείνων που ήταν πρόθυμες να δεχτούν τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής -που συνεπάγονταν λιγότερες προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν οι εργαζόμενοι ως μισθωτοί- και εκείνων που ζητούσαν ένα λιγότερο περιοριστικό καθεστώς για τις επιχειρήσεις.
Το αδιέξοδο λύθηκε σε συνάντηση στο Λουξεμβούργο τη Δευτέρα. Αν και κανένα κράτος – μέλος δεν καταψήφισε το σχέδιο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ελλάδα, η Εσθονία και η Λεττονία απείχαν από το κείμενο, όπως δήλωσαν διπλωμάτες της ΕΕ. Οκτώ χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ισπανίας και της Ολλανδίας, δήλωσαν ότι η συμφωνηθείσα θέση είναι «λιγότερο φιλόδοξη και αποτελεσματική» από προηγούμενες προτάσεις. Η αποχή τους υποδηλώνει έλλειψη ομοφωνίας μεταξύ των χωρών και πιθανή διαίρεση, τόνισε αξιωματούχος της ΕΕ.
Σύμφωνα με πηγές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε μια θέση που θα χαρακτηρίζει τους εργαζομένους στο gig economy ως υπαλλήλους, υπό λιγότερες προϋποθέσεις σε σύγκριση με τη θέση του Συμβουλίου, οδηγώντας σε έντονες συζητήσεις για τα δύο θεσμικά όργανα. Ο ορισμός του «υπάλληλου» έχει τεράστιες συνέπειες για εταιρείες όπως η Uber και η Deliveroo. Όσο περισσότεροι είναι εγγεγραμμένοι ως μισθωτοί και όχι ως αυτοαπασχολούμενοι, τόσο περισσότερο αυτές οι εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να πληρώσουν για επιδόματα εργασίας, όπως γονική άδεια και κοινωνική ασφάλιση.
