Ο πρώτος επίγειος σταθμός του ευρωπαϊκού προγράμματος για την επόμενη γενιά δορυφορικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών «fiber in the sky» θα κατασκευαστεί στην Ελλάδα.
Για την επιλογή της χώρας μας ενημέρωσε τη Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA). Η τελική επιλογή θα πραγματοποιηθεί από τον ESA ανάμεσα σε δυο ελληνικά αστεροσκοπεία: το «Αρίσταρχος» στον Χελμό και το Αστεροσκοπείο Κρυονερίου στην Κυλλήνη Κορινθίας με τις μεγαλύτερες πιθανότητες να συγκεντρώνει το πρώτο.
Με βάση τον σχεδιασμό της ESA το «fiber in the sky» συνολικού προϋπολογισμού στην πρώτη φάση του, 180 εκατ. ευρώ, που αφορά υπερυψηλές ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων με τη χρήση δορυφόρων θα έχει λειτουργικές υποδομές το 2024.
Το έργο που αφορά στον επίγειο σταθμό που θα γίνει στην Ελλάδα εκτιμάται ότι είναι ύψους 6 με 10 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι η χώρα μας συγκαταλέγεται μεταξύ των λίγων χωρών στην ΕΕ που έχει λειτουργικό δορυφορικό σύστημα κλειστής επικοινωνίας σε χρήση από κρατικές υπηρεσίες, γεγονός που συνέβαλε στην επιλογή της από την ESA για τον πρώτο επίγειο σταθμό.
Με την ολοκλήρωση των σχετικών εργασιών αναβάθμισης, ο σταθμός στο ελληνικό αστεροσκοπείο θα αποτελέσει κομβικό στοιχείο στη νέα γενιά δικτύων της Ευρώπης. Τα δίκτυα αυτά συνδυάζουν τις επίγειες υποδομές με τα δορυφορικά δίκτυα, για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών με ταχύτητα άνω του 1 Gbps σε κρατικές υπηρεσίες, πολίτες και επιχειρήσεις. Οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας μεταξύ δορυφόρων και επίγειων σταθμών αντικαθιστούν τα ραδιοκύματα με συστήματα λέιζερ και είναι ευρύτερα γνωστές ως «fiber in the sky». Επίσης, ανοίγουν τον δρόμο για την παροχή σύγχρονων, ποιοτικών και αξιόπιστων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε απομακρυσμένες – λευκές περιοχές. Ταυτόχρονα, σε συνδυασμό με επίγειες υποδομές όπως τα δίκτυα οπτικών ινών και τα σχεδιαζόμενα δίκτυα κινητών επικοινωνιών 5G δημιουργούν ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον για την απρόσκοπτη μετάδοση δεδομένων ακόμα και σε ακραίες συνθήκες.
Η κατασκευή του επίγειου σταθμού στην Ελλάδα δημιουργεί νέες δυνατότητες για το επιστημονικό δυναμικό της χώρας, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να προσελκύσει το ενδιαφέρον για επενδύσεις τόσο από ελληνικές όσο και από ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.
Η επιλογή των δύο ελληνικών αστεροσκοπείων έρχεται σε συνέχεια της ρεαλιστικής στόχευσης που έχει υιοθετήσει η Ελλάδα για τη συμμετοχή της σε προγράμματα της ESA που αφορούν στους τομείς των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών 5G και της γεωεπισκόπησης (Earth Observation). Η συγκεκριμένη στρατηγική αναπτύχθηκε κατά τη Σύνοδο του Συμβουλίου της ESA σε Υπουργικό επίπεδο (Space19+) τον Νοέμβριο του 2019. Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης προσυπέγραψε τη Διακήρυξη Euro QCI (Quantum Communication Infrastructure), με την οποία η Ελλάδα γίνεται μέλος της ομάδας των ευρωπαϊκών χωρών που συμμετέχουν ενεργά στην ασφάλεια νέας γενιάς για προηγμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες.
Το Αστεροσκοπείο Χελμού «Αρίσταρχος» βρίσκεται σε υψόμετρο 2.340 μ., σε απόσταση 240 χλμ. από την Αθήνα. Εγκαινιάστηκε το 2007 και αποτελεί τη μεγαλύτερη ερευνητική υποδομή του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Είναι το μεγαλύτερο αστεροσκοπείο στα Βαλκάνια και το δεύτερο μεγαλύτερο στην ηπειρωτική Ευρώπη, ενώ φιλοξενεί το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο που έχει κατασκευάσει ποτέ η εταιρεία Zeiss.
Το Αστεροσκοπείο Κρυονερίου βρίσκεται στην κορυφή του όρους Κυλλήνη Κορινθίας σε υψόμετρο 905 μ. και σε απόσταση 130 χλμ. από την Αθήνα. Ιδρύθηκε το 1972, ενώ το κατοπτρικό του τηλεσκόπιο που κατασκευάστηκε το 1975 αναβαθμίστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος NELIOTA του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, για την καταγραφή προσκρούσεων παραγήινων αστεροειδών στη Σελήνη.
