Ο Δημήτρης Αλεξάνδρου, Co-Founder, Business Innovation Director της UBITECH, μιλάει στο InfoCom για τη διαδρομή και τις καθοριστικές στιγμές που διαμόρφωσαν την ταυτότητα της εταιρείας, τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στον ψηφιακό μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα, τις προκλήσεις και τις καινοτομίες που ανέδειξαν το ελληνικό παράδειγμα διεθνώς. Εξηγεί πώς η UBITECH ενισχύει τη διεθνή παρουσία της ελληνικής τεχνογνωσίας στην τεχνητή νοημοσύνη, σχολιάζει την εξέλιξη του mAIgov, αναλύει το κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα των ψηφιακών εφαρμογών της UBITECH στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, και τοποθετείται για το μέλλον της ασφάλειας, της καινοτομίας και της εξωστρέφειας, σε έναν συνεχώς μεταβαλλόμενο τεχνολογικό κόσμο.
Φέτος, η UBITECH συμπληρώνει δύο δεκαετίες παρουσίας στον χώρο της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Κάνοντας αναδρομή, ποιες στιγμές θεωρείτε καθοριστικές για την εξέλιξη της εταιρείας, και πώς αυτές διαμόρφωσαν τη σημερινή στρατηγική σας ταυτότητα;
Στη διάρκεια των είκοσι ετών παρουσίας μας στον χώρο της τεχνολογίας και της καινοτομίας, υπήρξαν ορόσημα που όχι μόνο καθόρισαν την πορεία της UBITECH, αλλά διαμόρφωσαν και τον στρατηγικό της προσανατολισμό.
Το 2010, η ανάληψη και επιτυχής υλοποίηση ενός διεθνούς έργου υπό τον Παγκόσμιο Οργανισμό Ληξιαρχικής Κατάστασης, για την ανταλλαγή ληξιαρχικών δεδομένων μεταξύ 19 χωρών, κατέδειξε έμπρακτα την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε κρίσιμες, διασυνοριακές υποδομές με υψηλές τεχνικές και οργανωτικές απαιτήσεις. Αντίστοιχα, η εμπιστοσύνη της Δημοκρατίας της Αργεντινής το 2013, για την ανάπτυξη παρόμοιας πλατφόρμας σε εθνικό επίπεδο, ενίσχυσε περαιτέρω τη διεθνή μας αξιοπιστία.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο καμπής ήρθε το 2020, με τη δημιουργία μίας στοχευμένης επιχειρησιακής δομής για την ανάληψη και υλοποίηση εμπορικών έργων. Η απόφαση αυτή σηματοδότησε μία ουσιαστική στρατηγική στροφή. Από την εστίαση αποκλειστικά σε έργα έρευνας και ανάπτυξης, προς την ενεργή αξιοποίηση της τεχνογνωσίας μας στην αγορά, με έμφαση στην προστιθέμενη αξία για τον πελάτη.
Πιο πρόσφατα, το 2023, η ένταξη λύσεων που βασίζονται σε Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) και Γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη (GenAI) στο χαρτοφυλάκιό μας, αποδεικνύει τη διαρκή μας επένδυση στην αιχμή της τεχνολογικής εξέλιξης.
Κάθε μία από αυτές τις στιγμές δεν αποτελεί απλώς σημείο αναφοράς, αλλά θεμέλιο στη διαμόρφωση μίας στρατηγικής ταυτότητας που συνδυάζει διεθνή προσανατολισμό, τεχνολογική καινοτομία και επιχειρησιακή ευελιξία. Αυτό ακριβώς είναι σήμερα η UBITECH.
Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης σε δημόσιες υπηρεσίες, όπως το mAIgov, θεωρείται διεθνώς ορόσημο. Ποια στοιχεία διαφοροποιούν το ελληνικό παράδειγμα από αντίστοιχες διεθνείς προσπάθειες, και ποιες προκλήσεις κληθήκατε να υπερβείτε σε αυτό το εγχείρημα;
Το ελληνικό mAIgov αποτελεί διεθνώς μία καινοτομία, όχι μόνο λόγω της τεχνολογίας του, αλλά κυρίως λόγω του εύρους των στόχων που ανέλαβε εξ αρχής – τρεις «υπεραποστολές» που ελάχιστες χώρες έχουν επιχειρήσει ταυτόχρονα. Πρώτον, προσφέρει ανοικτή, ανώνυμη και άμεση πρόσβαση σε έναν εθνικό ψηφιακό βοηθό, χωρίς απαιτήσεις εγγραφής ή αυθεντικοποίησης. Ο σχεδιασμός του, προέβλεπε εξ αρχής μαζική χρήση, γεγονός που επιβεβαιώνεται από τα άνω των 2,5 εκατομμυρίων ερωτήματα που έχουν ήδη απαντηθεί, χωρίς διακοπή λειτουργίας. Δεύτερον, το mAIgov επικοινωνεί φυσικά στην ελληνική γλώσσα, κάτι που ελάχιστα αντίστοιχα διεθνή συστήματα επιτυγχάνουν. Προσαρμόσαμε εξειδικευμένα γλωσσικά μοντέλα σε ένα γλωσσικό σύστημα με πλούσια μορφολογία και σύνταξη, υπερβαίνοντας τα όρια των λατινογενών προσεγγίσεων. Τρίτον, το σύστημα εκπαιδεύτηκε σε μεγάλους όγκους μη δομημένων κυβερνητικών κειμένων, διαδικασία που απαίτησε εντατικό επιμελητικό έργο (curation), ώστε η συχνά περίπλοκη διοικητική γραφή να μετατραπεί σε προσβάσιμη, αξιόπιστη πληροφορία.Οι προκλήσεις υπήρξαν εξίσου πολυεπίπεδες. Σχεδιασμός ανθεκτικός σε κακόβουλες επιθέσεις (με χρήση red teaming και αυστηρού prompting), πλήρης συμμόρφωση με το πλαίσιο του GDPR και συνεχής τεχνική βελτιστοποίηση, ώστε ο υπολογιστικός πόρος να παραμένει διαρκώς διαθέσιμος, χωρίς αποκλεισμούς. Το mAIgov αποτελεί έτσι ένα πρωτοποριακό παράδειγμα open-by-design Τεχνητής Νοημοσύνης στον δημόσιο τομέα, όπου η τεχνολογία μετατρέπει τη γραφειοκρατία σε συνομιλητή, όχι σε εμπόδιο.
Η ελληνική γλώσσα αποτελεί άλλη μία πρόκληση για τα σύγχρονα γλωσσικά μοντέλα. Με ποιες καινοτόμες τεχνικές εξασφαλίσατε την ακριβή και φυσική αλληλεπίδραση του ψηφιακού βοηθού με τους Έλληνες πολίτες, και ποιες βελτιώσεις θα επιδιώξετε στο μέλλον;
Η ελληνική γλώσσα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα σύγχρονα γλωσσικά μοντέλα, λόγω της πλούσιας μορφολογίας, της σύνθετης σύνταξης και των πολλών σημασιολογικών αποχρώσεων. Στο mAIgov, την πρόκληση αυτή την αντιμετωπίσαμε με έναν συνδυασμό τεχνικών, που εξασφαλίζουν τόσο την ακρίβεια όσο και τη φυσικότητα, στην αλληλεπίδραση με τον πολίτη.
Πρώτο και καθοριστικό στάδιο, είναι η ανάκτηση της σωστής πληροφορίας από έναν τεράστιο όγκο διοικητικής γνώσης. Για το σκοπό αυτό αναπτύξαμε ένα υβριδικό σύστημα αναζήτησης, που συνδυάζει αναζητήσεις σε ελληνικά και αγγλικά, με παραδοσιακές και νευρωνικές μεθόδους – fuzzy-neural αναζητήσεις. Έτσι επιτυγχάνεται άνω του 95% ακρίβεια στην ανάκτηση του σωστού περιεχομένου. Κομβικό ρόλο παίζει επίσης μία στοίβα μοντέλων sentence transformers, ειδικά εκπαιδευμένων στα ελληνικά, τα οποία μετατρέπουν κάθε ερώτηση σε νοηματικό αποτύπωμα, ώστε να εντοπιστούν με ακρίβεια τα πιο συναφή αποσπάσματα γνώσης.
Το δεύτερο κρίσιμο στάδιο αφορά την παραγωγή της τελικής απάντησης. Εδώ το μοντέλο τροφοδοτείται αποκλειστικά με επιμελημένα ελληνικά κείμενα, ώστε η απόκριση να είναι όχι μόνο ακριβής, αλλά επίσης γλωσσικά φυσική και προσιτή. Στο επόμενο στάδιο, προχωρούμε σε fine-tuning των ελληνικών μοντέλων για ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια, γλωσσική ευελιξία, και δυνατότητα σύνθετου διαλόγου. Στόχος μας, είναι η αλληλεπίδραση με το Δημόσιο να γίνεται όλο και πιο ανθρώπινη, προσιτή και ουσιαστική.
Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης της UBITECH βρίσκουν εφαρμογή σε κρίσιμους τομείς, από τη δημόσια διοίκηση έως τον τουρισμό. Πώς μετράτε τον κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο των λύσεων σας, και πού εντοπίζετε το μεγαλύτερο ανεκμετάλλευτο δυναμικό της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή των πολιτών;
Για εμάς, ο αντίκτυπος της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι θεωρητικός. Μετριέται χειροπιαστά, σε λεπτά που επιστρέφουν στον πολίτη, σε κόστος που μειώνεται για τη διοίκηση, και σε πόρους που επανατοποθετούνται στην πραγματική οικονομία.
Στη δημόσια διοίκηση, ο Νομικός Έλεγχος με Τεχνητή Νοημοσύνη για το Ελληνικό Κτηματολόγιο επιταχύνει κατά 50 φορές την επεξεργασία τίτλων, μειώνοντας το διοικητικό κόστος έως και 70% και εξοικονομώντας χιλιάδες ανθρωποώρες. Στον τουρισμό, ο ψηφιακός βοηθός mAiGreece απαντά καθημερινά σε χιλιάδες ερωτήματα ταξιδιωτών, ενισχύοντας την αίσθηση ασφάλειας, εξυπηρέτησης και προσωποποιημένης πληροφόρησης, με θετικό αντίκτυπο στην εμπειρία και στην εικόνα της χώρας.
Το μεγαλύτερο ανεκμετάλλευτο δυναμικό εντοπίζεται στις προληπτικές, προσωποποιημένες δημόσιες υπηρεσίες, εκεί όπου η τεχνητή νοημοσύνη προβλέπει την ανάγκη πριν καν εκφραστεί. Από την υγειονομική φροντίδα μέχρι την καθημερινή μετακίνηση, μπορούμε να περάσουμε από την παθητική εξυπηρέτηση σε ένα προνοητικό, φιλικό κράτος, που βρίσκει τον πολίτη πριν το αναζητήσει εκείνος. Εκεί πιστεύουμε ότι βρίσκεται το επόμενο ποιοτικό άλμα.
Η ασφάλεια δεδομένων και οι απειλές του κυβερνοχώρου αποτελούν διαρκή πρόκληση, ειδικά καθώς η ΤΝ διεισδύει σε κρίσιμες υποδομές. Ποια είναι τα βήματα που λαμβάνετε για την πρόληψη κυβερνοεπιθέσεων, και ποια είναι η προετοιμασία σας για το νέο τοπίο που διαμορφώνει η κβαντική υπολογιστική;
Η κυβερνοασφάλεια είναι για εμάς μη διαπραγματεύσιμη. Στη UBITECH, εφαρμόζουμε ένα πολυεπίπεδο σύστημα άμυνας, που συνδυάζει τυποποίηση, τεχνολογία, και διαρκή εγρήγορση.
Ακολουθούμε το πρότυπο ISO 27001, πραγματοποιούμε συνεχή ανάλυση κινδύνων, και επενδύουμε στην εκπαίδευση προσωπικού. Χρησιμοποιούμε πλατφόρμες XDR με ενσωματωμένη ΤΝ, που συσχετίζουν συμβάντα από το cloud έως endpoints, επιτρέποντας ταχύτατη ανίχνευση και απόκριση. Παράλληλα, αναπτύσσουμε μία αυτόνομη κόκκινη ομάδα, που προσομοιώνει επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, αξιοποιώντας ψηφιακά δίδυμα (digital twins) για την έγκαιρη ανακάλυψη ευπαθειών.
Όμως δεν σταματάμε στο σήμερα. Μέσα από τη θυγατρική μας, QUBITECH, προετοιμαζόμαστε ενεργά για την εποχή της κβαντικής υπολογιστικής, που αναμένεται να ανατρέψει τα σημερινά δεδομένα ασφάλειας. Αναπτύσσουμε αλγορίθμους post-quantum κρυπτογράφησης και τεχνολογίες κβαντικής διανομής κλειδιών (QKD), εμπλουτισμένες με Physical Unclonable Functions (PUFs) για την αυθεντικοποίηση συσκευών IoT.
Συμμετέχουμε στο εθνικό έργο HellasQCI, τοποθετώντας την Ελλάδα στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής κβαντικής ασφάλειας. Ήδη δοκιμάζουμε κβαντικά ασφαλείς βιντεοκλήσεις από άκρο σε άκρο, ενώ μετράμε τα αποτελέσματα σε κρίσιμους δείκτες, όπως χρόνος ανίχνευσης και απόκρισης (MTTD/MTTR), και μείωση κόστους παραβιάσεων άνω του 40%.
Με αυτό το διπλό πλέγμα προστασίας (προληπτική άμυνα σήμερα, κβαντική θωράκιση αύριο), διασφαλίζουμε τη συνέχεια λειτουργίας κρίσιμων υπηρεσιών, και προστατεύουμε δεδομένα και πολίτες από τις απειλές του αύριο.
Το ανθρώπινο δυναμικό, η συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα, και η προσέλκυση ταλέντων, αποτελούν διαχρονικά ζητούμενα στον κλάδο. Πώς αντιμετωπίζετε το έλλειμμα εξειδικευμένου προσωπικού στην ελληνική αγορά, και ποιες πρωτοβουλίες αναπτύσσετε για τη διαρκή αναβάθμιση δεξιοτήτων των στελεχών σας;
Στη UBITECH, σε 20 χρόνια δημιουργήσαμε μία ζωντανή κοινότητα, μία εργασιακή οικογένεια 170+ επαγγελματιών, όπου η ιεραρχία λειτουργεί αλλά δεν υπαγορεύει. Η συνεργασία, η αλληλοεκτίμηση, και ο κοινός στόχος, προηγούνται. Οι ιδέες κυκλοφορούν ελεύθερα, ανεξάρτητα από τίτλους ή θέσεις, και η θετική κουλτούρα δεν θεωρείται απλώς ωραίο κλίμα. Είναι επιταχυντής απόδοσης, συνοχής, και καθημερινής δημιουργικότητας. Η ευελιξία στις ομάδες δεν είναι προσωρινή λύση, αλλά σταθερό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, που μετατρέπει την εργασιακή ικανοποίηση σε ουσιαστική κινητήρια δύναμη.
Απέναντι στην πρόκληση του ελλείμματος εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στην ελληνική αγορά, ακολουθούμε διπλή στρατηγική. Προσέλκυση νέων ταλέντων, και συστηματική αναβάθμιση δεξιοτήτων των στελεχών, μας μέσω structured προγραμμάτων re-skilling και up-skilling. Παράλληλα, ενισχύουμε τη σύνδεση με την ακαδημαϊκή κοινότητα, αξιοποιώντας δράσεις mentoring, πρακτικής άσκησης, και από κοινού ανάπτυξης τεχνολογικών λύσεων.
Στόχος μας, είναι να λειτουργούμε ως φυτώριο υψηλής τεχνογνωσίας, ικανό να ανανεώνεται εσωτερικά και να παραμένει στην αιχμή της καινοτομίας. Η UBITECH επενδύει στους ανθρώπους της, γιατί αναγνωρίζει ότι η βιώσιμη τεχνολογική υπεροχή ξεκινά από τη συλλογική ευφυΐα της ομάδας.
Η UBITECH έχει αναπτύξει σημαντική παρουσία και σε ευρωπαϊκά έργα, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ έρευνας και αγοράς. Ποιες είναι οι δυνατότητες εξαγωγής ελληνικής τεχνογνωσίας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, και πώς σκοπεύετε να ενισχύσετε περαιτέρω τη διεθνή σας παρουσία;
Η ελληνική τεχνογνωσία στην ΤΝ έχει πλέον σαφές εξαγώγιμο αποτύπωμα, και τα ευρωπαϊκά έργα όπου η UBITECH αναλαμβάνει ηγετικούς ρόλους το αποδεικνύουν στην πράξη. Ως τεχνικός συντονιστής του έργου ACROSS, αναπτύσσουμε τεχνολογίες αυτοματισμού με χρήση ΤΝ για δίκτυα 5G/6G, τοποθετώντας ελληνικές λύσεις στον πυρήνα των επόμενων γενεών τηλεπικοινωνιακών υποδομών. Παράλληλα, στο έργο XMANAI, σχεδιάζουμε μηχανισμούς Explainable AI και κατανεμημένης εκτέλεσης μοντέλων σε βιομηχανικά περιβάλλοντα, ενισχύοντας την ασφάλεια και την επιχειρησιακή διαφάνεια σε πραγματικές γραμμές παραγωγής στην Ευρώπη.
Η εμπειρία μας από το ελληνικό Δημόσιο, με έργα όπως ο ψηφιακός βοηθός mAIgov και ο νομικός infobot του Κτηματολογίου, λειτουργεί πλέον ως ζωντανό παράδειγμα εφαρμοσμένης καινοτομίας. Αυτές οι υλοποιήσεις αποτέλεσαν εφαλτήριο για διεθνή αξιοποίηση. Στην Αλβανία υλοποιούμε ΑΙ ψηφιακό βοηθό με λειτουργικότητα agent και avatar, ενώ στη Μάλτα αναπτύξαμε εξατομικευμένο βοηθό με διπλό custom avatar, για τη δημόσια διοίκηση. Η UBITECH αποδεικνύει έμπρακτα ότι η ελληνική τεχνολογική καινοτομία μπορεί να σταθεί ισότιμα σε διεθνές περιβάλλον, τόσο σε διεθνείς ερευνητικές συνεργασίες όσο και στην παραγωγική εξαγωγή λύσεων αιχμής. Η στρατηγική μας, εστιάζει στην ενίσχυση αυτής της διεθνούς παρουσίας, με έμφαση σε λύσεις μετρήσιμου αντίκτυπου, διαλειτουργικότητας, και πολιτικής εμπιστοσύνης.
Ποιο θεωρείτε ότι θα είναι το επόμενο τεχνολογικό άλμα στην τεχνητή νοημοσύνη τα επόμενα χρόνια, και πώς σχεδιάζετε να διατηρήσετε τη θέση της UBITECH ως leader στον ταχέως μεταβαλλόμενο αυτό τομέα;
Το επόμενο μεγάλο άλμα στην ΤN, αφορά την ανάδυση αυτόνομων, συνεργατικών AI agents, δηλαδή ευφυών ψηφιακών πρακτόρων, που μπορούν να συνδυάζουν διαφορετικά εξειδικευμένα μοντέλα, να παίρνουν πρωτοβουλίες και να εκτελούν σύνθετες επιχειρησιακές ροές, χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση. Παράλληλα, αναμένουμε έναν μετασχηματισμό στη διασύνδεση με τα συστήματα. Τα παραδοσιακά γραφικά περιβάλλοντα δίνουν σταδιακά τη θέση τους σε φυσική, διαλογική αλληλεπίδραση, όπου ο χρήστης απλώς εκφράζει την ανάγκη, και η AI συνθέτει δυναμικά το κατάλληλο UI.
Για να διατηρήσουμε τη UBITECH στην αιχμή αυτής της εξέλιξης, αναπτύξαμε την GAIA, μία προηγμένη πλατφόρμα agentic AI, σχεδιασμένη για το νέο περιβάλλον του λεγόμενου Agentic Web. Το GAIA ενορχηστρώνει πολλαπλούς AI agents με κλιμακούμενη αυτονομία, και υποστηρίζει πλήρως τη διαχείριση δεδομένων, από αυτοματοποιημένη εισαγωγή (APIs, streaming, legacy) έως εξελιγμένη μοντελοποίηση. Περιλαμβάνει μηχανισμούς παρατηρησιμότητας σε πραγματικό χρόνο, versioned prompt-engineering, και δυναμική επιλογή μοντέλων μέσω Azure AI Foundry, ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε σεναρίου χρήσης. Με το GAIA, οι χρήστες των λύσεων μας, αποκτούν ένα ισχυρό εργαλείο για συνδημιουργία λύσεων υψηλής ευφυΐας, με ρυθμούς ταχύτερους από τον ανταγωνισμό. Έτσι διασφαλίζουμε ότι η UBITECH παραμένει leader, όχι μόνο στην υλοποίηση, αλλά και στον σχεδιασμό του μέλλοντος της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό InfoCom
